Όταν διαχειρίζεσαι, ή απλά συχνάζεις σε μια φεμινιστική διαδικτυακή σελίδα, γρήγορα βλέπεις πως υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο μοτίβο σχολίων από όσος εναντιώνονται ή απλά δεν έχουν καταλάβει ακόμα την ουσία του φεμινισμού. Τα σχόλια αυτά συχνά αποκαλύπτουν ακριβώς τον λόγο που χρειαζόμαστε φεμινισμό αλλά και το πόσο άβολα νιώθουν ορισμέν@ όταν συζητούνται θέματα που άπτονται της ισότητας των φύλων και της πατριαρχικής καταπίεσης. Ορίστε μερικά από τα πιο συχνά σχόλια τα οποία δεν υπάρχει μέρα που να μην βλέπουμε σε κάποια τους μορφή –μαζί με την απάντηση που τους ταιριάζει.
1. «Πήγαινε πίσω στην κουζίνα σου»/ «Φτιάξε μου ένα σάντουιτς»
Τα σχόλια αυτά αποδεικνύουν πως ο φεμινισμός χτυπάει κάποια μισογυνικό νεύρο ωθώντας τους μισογύνηδες να απαντήσουν στον αντισεξισμό με περισσότερο σεξισμό, μάλλον επειδή νιώθουν ότι θίγονται προσωπικά. Είναι η κραυγή αγωνίας αυτών που αισθάνονται τα προνόμιά τους να απειλούνται και θεωρούν ότι υπενθυμίζοντας μας τη (κατώτερη) θέση μας θα μας κάνουν να σωπάσουμε. Spoiler alert: ΔΕΝ θα σωπάσουμε.
Τέτοια σχόλια επίσης επαληθεύουν τον Νόμο της Lewis σύμφωνα με τον οποίο «τα σχόλια σε κάθε φεμινιστικό άρθρο επιβεβαιώνουν την ανάγκη ύπαρξης του φεμινισμού»
Ενδεδειγμένη απάντηση: Block. Ξέρεις ότι οι σχολιαστές αυτοί είναι χαμένες περιπτώσεις. Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται να τους δώσεις είναι βήμα για να εκφράσουν και εδώ τις μισογυνικές απόψεις τους. Έχουν όλο το υπόλοιπο διαδίκτυο γι αυτο.
2. «Είσαι φεμινίστρια επειδή είσαι χοντρή/αγάμητη/λεσβία»
Το σχόλια αυτά ουσιαστικά αποδέχονται ότι η εγκυρότητα της γνώμης μιας γυναίκας είναι άμεσα εξαρτημένη από το πόσο χρήσιμη είναι η ίδια στους άντρες. Η υποτίμηση μιας γυναίκας στη βάση της εμφάνισης, της σεξουαλικότητάς της και του πόσο επιθυμητή είναι στο άλλο φύλο ουσιαστικά αποτελεί ομολογία των δικών τους σεξιστικών παραδοχών. Πολλές φεμινίστριες νιώθουν την ανάγκη να επισημάνουν την ύπαρξη ελκυστικών ομοϊδεατισσώντους όπως η Beyonce ή η Emma Watson. Το αν μια φεμινίστρια είναι χοντρή/αγάμητη/λεσβία όμως είναι άνευ σημασίας. Το να έχει βιώσει μια γυναίκα χλευασμό και υποτίμηση ακριβώς επειδή είναι χοντρή/αγάμητη/λεσβία είναι ένας πλήρως αποδεκτός λόγος για να καταλάβει την σημασία του φεμινισμού στη ζωή της. Όλες οι φεμινίστριες, είτε “χοντρές” είτε όχι, είτε «αγάμητες» είτε όχι, είτε λεσβίες είτε όχι, θα παλεύουν για το δικαίωμα της κάθε γυναίκας να μην κρίνεται από αυτά τα χαρακτηριστικά της.
Ενδεδειγμένη απάντηση: Είσαι ο λόγος που χρειαζόμαστε φεμινισμό. Και block.
3.«Χάνετε το δίκιο σας με τον τρόπο σας» aka The Tone Argument
Το σχόλιο αυτό αναγνωρίζει πως υπάρχει λόγος ύπαρξης του φεμινισμού αλλά απαιτεί οι φεμινίστριες να προσαρμόσουν τον ύφος τους στο ανδρικό ακροατήριο ώστε να μην τους αποξενώσουν. Το πρόβλημα με την αντίληψη αυτή είναι πως υπονοεί ότι τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα και η αξιοπρέπεια προς όλους θα πρέπει να προσφέρονται υπό όρους και προϋποθέσεις. Το επιχείρημα αυτό μοιάζει να λέει «ναι, θα πρέπει να έχετε ισότητα αλλά μόνο αν είστε καλά κορίτσια». Η ειρωνεία έγκειται ακριβώς στο γεγονός πως απαιτεί από μια καταπιεσμένη ομάδα να «κερδίσει» τα δικαιώματά της παίζοντας με τους κανόνες που έχουν θέσει οι προνομιούχοι. Οι ισότητα έτσι αντιμετωπίζεται ως ένα αγαθό το οποίο οι προνομιούχοι κατέχουν και θα το παραχωρήσουν στους καταπιεσμένους ως επιβράβευση για την καλή τους συμπεριφορά. Η ισότητα όμως δε θα πρέπει να υπόκειται σε όρους και ούτε θα πρέπει να απαιτεί κανείς από ομάδες που έχουν υποστεί για αιώνες συστημική καταπίεση, στέρηση δικαιωμάτων και καθημερινό εξευτελισμό να είναι ήρεμοι για να τους λάβουν υπόψη τους αυτοί για τους οποίους δεν διακυβεύεται τίποτα. Ο φεμινισμός δεν ζητάει χάρες και οι φεμινίστριες δεν είναι παιδάκια που πρέπει να ζητήσουν με καλό τρόπο από τους γονείς τους να τους πάρουν παγωτό παρόλο που δεν έφαγαν το φαί τους. Ο φεμινισμός απαιτεί την ισότητα και αυτή έχει αργήσει κάτι αιώνες. Είναι φυσικό να γινόμαστε ανυπόμονες.
Ενδεδειγμένη απάντηση: Αν θεωρείς πως ισότητα δεν είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα αλλά ζήτημα savoir vivre και δημοσίων σχέσεων, τότε είσαι μέρος του προβλήματος.
4. «Δεν είναι όλοι οι άντρες έτσι» aka #ΝotAllMen
Το πιο ενοχλητικό κομμάτι αυτού του σχολίου είναι πως υπονοεί ότι είπε κάποιος πως όλοι οι άντρες είναι έτσι. Ναι, το ξέρουμε δεν είναι όλοι έτσι. Έχουμε γνωρίσει πραγματικούς άντρες, και ως φεμινίστριες συχνά έχουμε την τύχη να γνωρίσουμε από τα καλύτερα δείγματα τους. Παρολαυτά δεν αλλάζει το γεγονός πως ο σεξισμός είναι τόσο διαδεδομένος ώστε οι περισσότερες γυναίκες να έχουν βιώσει συγκεκριμένες σεξιστικές συμπεριφορές –cat calling, slut shaming, χοντροφοβία, κουλτούρα βιασμού, σεξουαλική βία, υποτίμηση της νοημοσύνης και των ικανοτήτων μας. Δεν έχει λοιπόν σημασία αν το κάνουν όλοι οι άντρες. Σημασία έχει πως είναι τόσο κοινό και συνηθισμένο ώστε να αποτελεί πρόβλημα για εμάς, να το βλέπουμε μπροστά μας στην τηλεόραση, το ίντερνετ, το δρόμο, την οικογένεια μας, τη δουλειά μας. Πως έχουμε μάθει να το περιμένουμε.
Και αποτελεί πρόβλημα ακριβώς επειδή, μεγαλώνοντας σε μια πατριαρχική κοινωνία, στατιστικά πολλοί άντρες θα υιοθετήσουν τέτοιες αντιλήψεις και πρακτικές. Δεν έχει σημασία αν ΕΣΥ συγκεκριμένα τις κάνεις ή όχι. Ο φεμινισμός δεν είναι μια συζήτηση που αφορά ΕΣΕΝΑ προσωπικά ούτε μια ευκαιρία να αναδείξεις την ακεραιότητα του χαρακτήρα σου. Άλλωστε, οι άντρες που νιώθουν την ανάγκη να διακόψουν μια συζήτηση που αφορά τα προβλήματα των γυναικών για να βροντοφωνάξουν το πόσο καλοί είναι οι ίδιοι είναι παρατηρημένο πως δεν είναι ποτέ ο τύπος του άντρα που έχει απαλλαχθεί από όλα τα πατριαρχικά κατάλοιπα. Είναι συνήθως άντρες που νιώθουν άβολα από τον φεμινισμό και προτιμούν να εκτροχιάσουν τη συζήτησε σε κάτι που νιώθουν άνετα να μιλάνε: τον εαυτό τους. Η συμπεριφορά αυτή θα ήταν σαν να πήγαινε κάποιος σε μια αντιρατσιστική πορεία για να δηλώσει πως «δεν είναι όλοι οι Έλληνες ρατσιστές». Don’t be that guy.
Ενδεδειγμένη απάντηση: Το ξέρουμε. Σώπα και άκου αυτό που λέμε.
5. «Και οι άντρες καταπιέζονται» aka What About Men
To What about the Men, ακριβώς όπως και το NotAllMen, είναι, συνειδητά ή υποσυνείδητα, μια τακτική εκτροχιασμού που έχει σκοπό να αποπροσανατολίσει την συζήτηση για τα προβλήματα των γυναικών και να την κάνει γι αυτά των αντρών. Ο φεμινισμός δεν ισχυρίστηκε ποτέ ότι η ζωή των αντρών είναι εύκολη και όλα τους προσφέρονται έτοιμα στο πιάτο. Η ύπαρξη του αντρικού προνομίου δεν τους απαλλάσσει από τις υπόλοιπες μορφές συστημικής καταπίεσης, όπως η ταξική, ούτε από όλων των ειδών τα προσωπικά προβλήματα που μπορούν να προκύψουν. Το ανδρικό προνόμιο όμως σημαίνει πως ορισμένα είδη προβλημάτων δεν τους απασχολούν ακριβώς επειδή είναι άντρες. Ή σημαίνει ότι αντιμετωπίζουν προβλήματα ακριβώς επειδή η πατριαρχία τους επιβάλλει να είναι σκληροί ώστε να διεκδικούν την ανωτερότητά τους ως προς τις γυναίκες. Το να έρχεται λοιπόν κάποιος να μας πληροφορήσει πως και οι άντρες έχουν προβλήματα είναι, για να χρησιμοποιήσω το προηγούμενα παράδειγμα, σαν να πας σε μια αντιρατσιστική πορεία για να πληροφόρησες το κοινό πως και οι Έλληνες έχουν προβλήματα. Don’t be that guy.
Ενδεδειγμένη απάντηση: Δεν μιλάμε γι αυτό τώρα. Σώπα και άκου αυτό που λέμε.
6. «Οι φεμινίστριες μας επιβάλλουν λογοκρισία»/ «Ο φεμινισμός είναι φασισμός»
Το σχόλιο αυτό βασίζεται καταρχάς σε μια παρεξήγηση: Ελευθερία του λόγου σημαίνει ότι δεν μπορείς να διωχθείς νομικά για μία σου άποψη –ελευθερία που βέβαια υπόκειται σε περιορισμούς καθώς για παράδειγμα απαγορεύεται να φωνάξεις «φωτιά» σε ένα κατάμεστο θέατρο αν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος. Παρολαυτά πολλοί μπερδεύουν το δικαίωμα της ελευθερίας του λόγου με το δικαίωμα να λένε οτιδήποτε χωρίς αντίλογο. Η κριτική από τις φεμινίστριες λοιπόν εκλαμβάνεται ως περιορισμός της ελευθερίας τους να εκφράζονται σεξιστικά χωρίς να τους επικρίνει κανείς. Είναι βέβαια αναμενόμενο όταν έχεις συνηθίσει να εκφέρεις λόγο που καταπιέζει ασθενείς ομάδες και ξαφνικά κάποιος σε κριτικάρει γι αυτές σου τις απόψεις, να αισθάνεσαι περιορισμένος. Αυτό όμως δεν είναι λογοκρισία, είναι ο ήχος που κάνει το προνόμιό σου καθώς θρυμματίζεται. Κάτι ανάλογο παρατηρούμε και με τους ρατσιστές που όταν χαρακτηριστούν ρατσιστές το θεωρούν παρεμπόδιση της ελευθερίας του λόγου.
Ενδεδειγμένη απάντηση: Όχι, εσύ είσαι αυτός που θέλει να λογοκρίνει τις φεμινίστριες στερώντας τους το δικαίωμα να μιλάνε για την καταπίεση των γυναικών και να ασκούν κριτική στην πατριαρχία. Check your privilege.
Ναι, Είσαι Μισογύνης 