Περί Προτύπων Ομορφιάς: Barbie vs He-Man

2fed4ee43f7c08f0acaae6c93d10787b

Καιρό βλέπουμε αυτό το meme να επανέρχεται σε φεμινιστικές σελίδες, από αντιφεμινιστές που προσπαθούν να μας πείσουν ότι τα πρότυπα ομορφιάς δεν βαραίνουν μόνο τις γυναίκες και γι αυτό δεν έχουμε δικαίωμα να εξεγειρόμαστε εναντίον τους. Φυσικά όπως κάθε φορά οι αντιφεμινιστές δε θέλουν απλά να μας πείσουν ότι δεν τίθεται θέμα αλλά και ότι για τους άντρες το ζήτημα είναι σοβαρότερο. Αφού όμως αυτοί δεν παραπονιούνται γιατί να παραπονιόμαστε εμείς? Ας το βουλώσουμε όπως αυτοί που υποφέρουν σιωπηλά και κάνουν την καρδιά τους πέτρα ως σωστοί άντρες. Ας μιλήσουμε λοιπόν για τα πρότυπα ομορφιάς των αντρών και γιατί ο He-Man δεν αποτελεί το ίδιο σύμβολο καταπίεσης με την Barbie.

Πρώτον ο He-Man είναι ένας υπερ-ήρωας και ως τέτοιος είναι αναμενόμενο η μυϊκή του δύναμη να υπερτονίζεται. Η Barbie εκπροσωπεί μια καθημερινή γυναίκα –τη Barbie δασκάλα, τη Barbie νοσοκόμα, τη Barbie σύζυγο και μητέρα. Αυτό μας δίνει ένα σημάδι για το πώς λειτουργούν τα πρότυπα ομορφιάς για τα δύο φύλα γενικότερα. Οι γυναίκες απαιτείται να είναι όμορφες και αδύνατες Ο,ΤΙ ρόλο και να έχουν στη ζωή. Η μη εμφανίσιμη γυναίκα γενικά ενοχλεί. Κι ενώ υπάρχουν πρότυπα ομορφιάς και για τους άντρες, η κοινωνία δεν τους λέει ότι το να είναι όμορφοι είναι το πιο σημαντικό τους καθήκον. Η κοινωνία τους λέει ότι το να είναι αστείοι, έξυπνοι, πλούσιοι, πετυχημένοι, γοητευτικοί, ενδιαφέροντες είναι εξίσου σημαντικά και θα τους επιβραβεύσει και γι αυτά με γυναικείο θαυμασμό και κατακτήσεις.

Για να έχουμε μία πραγματική εικόνα του μηνύματος που δίνει στα δύο φύλα η κοινωνία σχετικά με τη σημασία της εμφάνισης, αρκεί να στραφούμε στον χώρο της show-business, του κατεξοχήν χώρου που παράγει και διαδίδει πρότυπα θηλυκότητας και αρρενωπότητας. Οι άντρες μπορούν να κοιτάξουν τον κόσμο του Hollywood χωρίς να δυσκολευτούν τόσο να βρουν κάποιον να ταυτιστούν. Οι άντρες εκπροσωπούνται στο Hollywood ανεξαρτήτως εμφάνισης, βάρους και ηλικίας (αν και υπάρχουν αποκλεισμοί όσον αφορά τη φυλή, την σεξουαλικότητα, την αναπηρία). Μπορεί το πρότυπο του γυναικοκατακτητή να είναι συνήθως (αλλά όχι πάντα) ένας εμφανίσιμος άντρας, υπάρχει όμως ποικιλία στα είδη των ηρώων και πρωταγωνιστών με τρόπο που οι άντρες αντιλαμβάνονται ως πλήρως αποδεκτό να έχουν κοιλιά, ρυτίδες, λευκές τρίχες.

Ας σκεφτούμε πρόσφατες ταινίες όπως το Blade Runner, to Thor, το Death of Stalin. Από την επιστημονική φαντασία και τη δράση ως την κωμωδία οι άντρες ακόμα κι αν δεν είναι ο Chris Hemsworth ή ο Ryan Gosling μπορούν να μοιάζουν στον Tom Hiddleston, τον Harrison Ford, τον Antony Hopkins, τον Steve Buscemi. Αντιθέτως, υπάρχει ΜΟΝΟ ένας σωστός τρόπος για να είσαι γυναίκα κι αυτός είναι : νέα, όμορφη και αδύνατη. ΟΛΕΣ οι γυναίκες στις παραπάνω ταινίες αλλά και στην συντριπτική πλειοψηφία των ταινιών είναι όμορφες με την συμβατική έννοια. Στον κόσμο του Blade Runner φαντάζει αδιανόητο να μπει κάποιος στον κόπο να φτιάξει θηλυκή ρέπλικα χωρίς να είναι αφάνταστα εμφανίσιμη και σέξι, κάτι που σε καμία περίπτωση δεν ισχύει για τις αρσενικές ρέπλικες οι οποίες αντιπροσωπεύονταν από άντρες ηλικιωμένους και όχι παραδοσιακά εμφανίσιμους.

Στο Hollywood, οι γυναίκες που δεν συμμορφώνονται στα πρότυπα ομορφιάς είτε απλά δεν υπάρχουν,είτε παίζουν αυτόν ακριβώς τον ρόλο: της άσχημης –όπως πχ στην περίπτωση της Amy του Big Bang Theory που όλος της ο ρόλος περιστρέφεται ακριβώς γύρω από το πόσο μη σεξουαλικά ποθητή είναι. Σε αντίθεση φυσικά με τους συμπρωταγωνιστές της που, αν και δεν πληρούν τα κριτήρια της αντρικής ομορφιάς, επιβραβεύονται πάντα με γυναίκες που θεωρούνται πολύ πιο εμφανίσιμες από τους ίδιους επειδή αυτοί είναι αστείοι, έξυπνοι και γλυκούληδες. Ας προσθέσουμε πως οι γυναίκες ηθοποιοί έχουν συνήθως ημερομηνία λήξης γύρω στα 40 και μετά εξαφανίζονται από τη σκηνή υπό μυστηριώδεις συνθήκες -ή απλά παίζουν τις μητέρες των νεαρών πρωταγωνιστριών.

Συνοψίζοντας λοιπόν: οι γυναίκες θα πρέπει να είναι όμορφες ακόμα και για να παίξουν τις κομπάρσες. Και στην πραγματική ζωή όμως απαιτούμε να είναι όμορφες ακόμα και για τους ρόλους της σερβιτόρας, της πωλήτριας ή της απλής περαστικής στο δρόμο. Οι άντρες αν δεν είναι συμβατικά εμφανίσιμοι έχουν πολλές εναλλακτικές επιλογές στη ζωή τους για να μην τους κάνει η κοινωνία να νιώσουν ως άχρηστη σπατάλη οξυγόνου. Γι αυτό λοιπόν δε θα πρέπει να συγκρίνουμε τα πρότυπα αντρικής και γυναικείας ομορφιάς αλλά μάλλον το πόσο σημαντική θεωρείται η συμμόρφωση με αυτά για το κάθε φύλο.

Advertisements

Πολλές Γυναίκες Πρωταγωνίστριες στο Star Wars

Σε ένα thread που ξεπέρασε τα 200 σχόλια, πολλοί αγανακτισμένοι άντρες προσφέρουν ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς η ισότητα και η ίση αντιπροσώπευση, ακόμα και στις ταινίες, εκλαμβάνεται ως απειλή και ως καταστρατήγηση των δικών τους δικαιωμάτων. Τους ξενίζει η εικόνα (παραπάνω από μίας) γυναικών σε μία ταινία που έμαθαν να θεωρούν δικό τους χωράφι, όπως και όλες τις ταινίες δράσης. Το βρίσκουν «περίεργο» που σε ένα εντελώς φανταστικό σύμπαν υπάρχουν παραπάνω από μία γυναίκες. Μέχρι ΜΙΑ γυναίκα επιτρέπουν να εμφανιστεί στις ταινίες τους, κι αυτή πάντα όμορφη και σέξι, για να σπάει τη μουντίλα της αντροπαρέας, να δείχνει λίγο μπουτάκι με ένα χρυσό μπικίνι, και να προσφέρεται τελικά ως βραβείο σε κάποιον από τους πρωταγωνιστές. Ως ικανοποίηση αντρικών φαντασιώσεων λοιπόν, και όχι ως αυτόνομο άτομο. Με παραπάνω από μία γυναίκες περνάμε σε άλλο πεδίο, στις »γυναικείες» ταινίες . Αν θέλουμε να βλέπουμε γυναίκες, να πάμε να δούμε καμιά συναισθηματική κομεντί, και να αφήσουμε ήσυχα τα δικά τους τα παιχνίδια στα κακομαθημένα παιδιά που είναι οι σεξιστές άντρες, και που δε θέλουν να μοιράζονται τίποτα, ούτε καν κάτι που δεν είναι δικό τους. Σε αυτό το σημείο είναι χρήσιμη η υπενθύμιση του Bechdel test, στο οποίο δεν αρκεί η απλή παρουσία μίας δυναμικής γυναίκας, όταν αυτή απλά πλαισιώνει την αντρική δράση και υπάρχει μόνο σε σχέση με τους άντρες της ταινίας.

Ταυτόχρονα, είναι αστείο το πώς η απλή παρουσία των γυναικών (αλλά και κάθε ομάδας που δεν είναι cis ετεροφυλόφιλοι λευκοί άντρες) εκλαμβάνεται αυτόματα ως «πολιτική ορθότητα» και ως «φεμινισμός», σε έναν κόσμο που οι γυναίκες αποτελούν το 50% του πληθυσμού. Οι θιγμένοι άντρες του post προφανώς αδυνατούν να αντιληφθούν τις γυναίκες ως κάτι άλλο από token, το οποίο χρησιμοποιούν οι άντρες σκηνοθέτες για να εξευμενίσουν τις μίσανδρες φεμινίστριες, και σίγουρα όχι ως απλό ΡΕΑΛΙΣΜΟ. Αλλά, ξέρετε, οι γυναίκες όντως υπάρχουν σε τεράστιες ποσότητες στον κόσμο, και ίσως η απεικόνιση αυτής της πραγματικότητας σε μία ταινία να είναι απλά φυσική και τίποτα παραπάνω. Έχοντας μάθει όμως να βλέπουν περισσότερο τους εαυτούς τους να αντιπροσωπεύονται σε ταινίες που οι ίδιοι βλέπουν, η παρουσία αυτή τους ξενίζει – αν δεν τους ενοχλεί.

~Hürrfem Sultan

last jedi.jpg