Το  Ted Lasso είναι η πιο feel good σειρά της τηλεόρασης. O Ted Lasso είναι μια συμπαθητική φιγούρα γεμάτη κατανόηση και αγάπη που μεταμορφώνει τους γύρω του με την αξιολάτρευτη και ήρεμη παρουσία του. Όλα στη σειρά είναι γλυκούλικα, χαριτωμένα και φιλόξενα, όλοι εξερευνούν και εκφράζουν τα συναισθήματά τους με ειλικρίνεια και αμεσότητα. Και αν κάποιος αντιστέκεται στο πνεύμα αυτό σύντομα λυγίζει καθώς η ζεστασιά του Ted Lasso είναι κολλητική.  Στην ομάδα του Ted Lasso δεν υπάρχουν κακοί, υπάρχουν μόνο θυμωμένοι άνθρωποι που δεν είναι σε επαφή με τα συναισθήματάς του. Δεν υπάρχει τίποτα που δεν λύνεται χωρίς καλή επικοινωνία. Είναι η κατεξοχήν σειρά που ενσαρκώνει το νέο πρότυπο αρρενωπότητας: τον cis ετερφοφυλόφιλο άντρα που μπορεί να ηγηθεί αλλά χωρίς βία, που μπορεί να κατακτήσει αλλά χωρίς επιθετικότητα, που μπορεί να γοητεύσει μια γυναίκα επειδή την ακούει, την φροντίζει και την βλέπει ως ίση.

Το πρότυπο αυτό φαντάζει ως πρόοδος καθώς βρίσκεται σε πλήρη αρμονία με το φεμινιστικό λόγο των τελευταίων 10 ετών. Όπως κάθε νέα μορφή κανονικότητας όμως θα πρέπει να προσεγγίζεται στη βάση το πόσο καλά ταιριάζει με την κυρίαρχη κουλτούρα και το υπάρχον σύστημα. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από το εξής: το Ted Lasso διαδραματίζεται στον κόσμο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου, δηλαδή ενός χώρου άκρως ανταγωνιστικού που λειτουργεί ως επιχείρηση και έχει σκοπό το κέρδος. Ο ίδιος ο Ted Lasso εμφανίζεται να μην ενδιαφέρεται καθόλου για την ίδια την νίκη αλλά μόνο για τις αξίες που ο ίδιος πρεσβεύει. Παρολαυτά η νίκη και η επιτυχία τελικά έρχονται ως φυσικό επακόλουθο των αξιών αυτών. Στο Ted Lasso όλοι λειτουργούν σαν οικογένεια παραδόξως όμως έχουν τα άριστα αποτελέσματα μιας αποδοτικής επιχείρησης.

Είναι πολλοί οι θεωρητικοί που έχουν ήδη από την δεκαετία του 80 αναλύσει τον τρόπο που το νέο ψυχοθεραπευτικό ήθος που σήμερα έχει ολκληρωτικά επικρατήσει είναι μία νέα μέθοδος διαχείρισης εντός του καπιταλισμού. Όπως επισημαίνει ο Furedi στο βιβλίο του Therapy Culture: Cultivating Vulnerability in an Uncertain Age: “Θεραπευτικές μορφές κοινωνικού ελέγχου εφαρμόστηκαν για πρώτη φορά στη βιομηχανία, με σκοπό την αύξηση της αποδοτικότητας της εργασίας. Αρκετά βιομηχανικά πειράματα που πραγματοποιήθηκαν στη Βρετανία και στις ΗΠΑ έδειξαν ότι, όταν οι εργαζόμενοι λάμβαναν επαγγελματική φροντίδα και αναγνώριση και αισθάνονταν ότι κάποιος ενδιαφερόταν για την εργασιακή τους εμπειρία, η απόδοση και η παραγωγικότητά τους αυξάνονταν.»

Η ψυχολόγος στο 4^ο επεισόδιο της νέας σεζόν άλλωστε δηλώνει ρητά πως «επιτυχημένες ομάδες είναι οι χαρούμενες ομάδες και οι χαρούμενες ομάδες έχουν προπονητές που εξασφαλίζουν επικοινωνία και εμπιστοσύνη». Στην συνέχεια του επεισοδίου ο προπονητής επιδίδεται πράγματι σε ασκήσεις bonding της ομάδας όπου έχουν σχηματιστεί κλίκες -οι κλίκες ενδέχεται να εμποδίσουν την επικοινωνία μεταξύ των μελών και αυτό θα ήταν καταστροφικό για την αποδοτικότητα της ομάδας. Πρέπει λοιπόν να γίνουν όλες φίλες.

Το ότι το Ted Lasso εκπέμπει μια ατμόσφαιρα θαλπωρής και αισιοδοξίας οφείλεται στο ότι συνδυάζει επιτυχημένα την ψυχοθεραπευτική κουλτούρα με τις αξίες του φιλελεύθερου φεμινισμού. Στο σύμπαν του Ted Lasso το πρόβλημα δεν είναι ο καπιταλισμός, είναι η ματσίλα, η τοξική αρρενωπότητα, τα άλυτα τραύματα που δεν επικοινωνούντα.  Στον κόσμο του Ted Lasso δεν υπάρχουν ιεραρχίες, εκμετάλλευση, συγκρούσεις συμφερόντων, ταξική πάλη. Υπάρχει μόνο κακή επικοινωνία -όπως όμως παρατηρεί και ο Byung Chul Han στην Κοινωνία της Διαφάνειας, η κακή επικοινωνία λειτουργεί ως εμπόδιο στην ομαλή ροή του κεφαλαίου. Ακόμα και οι περιορισμοί του budget είναι απλά ένα φανταστικό εμπόδιο που μπορεί να λύσει ένα καλό, γεμάτο κατανόηση αφεντικό -ειδικά αν είναι γυναίκα. Στο σύμπαν αυτό η επιχείρηση αναμένεται ταυτόχρονα να πρεσβεύει κάποιες αξίες ακόμα και αν αυτές εμποδίζουν την κερδοφορία της, που εξ ορισμού αποτελεί το βασικό κίνητρο μιας επιχείρησης -μακροχρόνια όμως αυτές οι αξίες αναμένεται να την αυξήσουν καθώς εμψυχώνουν τους εργαζομένους και μετατρέπονται στο προσωπικό εταιρικό brand. Όταν εμφανίζεται μια εχθρική δύναμη στη σειρά αυτή συμπυκνώνεται στο πρόσωπο των αντρών, κυρίως πλούσιων, ηλικιωμένων, λευκών αντρών παλιάς κοπής. Αντιθέτως οι γυναίκες επιχειρηματίες συγκρούονται με το παλιό πατριαρχικό κατεστημένο και φαίνεται μαζί με τα λεφτά τους να φέρνουν και τις θηλυκές αξίες τις φροντιστικότητας και της συναισθηματικής νοημοσύνης.

Και αν η έννοια της «συναισθηματικής νοημοσύνης» φαντάζει πιο «δημοκρατική» και λιγότερο ρατσιστική από αυτή του IQ, η Eva Illouz στο βιβλίο της Saving the Modern Soul: Therapy, Emotions, and the Culture of Self-Help παρατηρεί πως «Με τον ίδιο τρόπο που ο δείκτης νοημοσύνης (IQ) χρησιμοποιήθηκε για την ταξινόμηση των ανθρώπων στον στρατό και στον χώρο εργασίας, με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητάς τους, έτσι και η συναισθηματική νοημοσύνη (EI) έχει καταστεί ένας τρόπος ταξινόμησης των περισσότερο και λιγότερο παραγωγικών εργαζομένων, αυτή τη φορά με βάση τις συναισθηματικές και όχι τις γνωστικές δεξιότητές τους» Η συναισθηματική νοημοσύνη δηλαδή, στην οποία οι γυναίκες αλλά και όσοι έχουν λεφτά για ψυχολόγους σκοράρουν ιδιαιτέρως καλά αποτελέσματα, δεν είναι παρά ένας άλλος τρόπος «να οργανώνονται κοινωνικές ομάδες γύρω από ένα νέο άξονα κοινωνικής κατάταξης» που μεταφράζεται σε κοινωνικά οφέλη όπως η επαγγελματική εξέλιξη και το κοινωνικό κεφάλαιο.  Το συναισθηματικό αυτό στιλ απλά ταιριάζει καλύτερα στην ύστερη καπιταλιστική οικονομία ιδίως των δυτικών χωρών που πλέον αποτελείται κυρίως από τον τομέα τον υπηρεσιών -εκεί η καλή επικοινωνία είναι πιο ουσιώδης από ό,τι σε ένα παραδοσιακό εργοστάσιο.

Το Ted Lasso δεν είναι η πρώτη σειρά που προωθεί το όραμα της επιχείρησης ως (δυσλειτουργικής) οικογένειας. Το Office, το Parks and Recreation, το Superstore έχουν προηγηθεί. Είναι αυτή όμως που το κάνει πιο επιτυχημένα από όλες γιατί το συνδυάζει εξαιρετικά ένα μοντέλο επιχειρηματικότητας με ένα μοντέλο αρρενωπότητας. Οι αξίες του διαθεματικού φεμινισμού και το ψυχοθεραπευτικό ήθος συνυφαίνονται με ένα νέο επιχειρησιακό πνεύμα που διατηρεί τις ίδιες ακριβώς ιεραρχίες και το ίδιο ακριβώς σύστημα που όμως τώρα φαντάζουν ακίνδυνα. Το Ted Lasso δεν είναι παρά ένα μοντέλο που ταιριάζει καλύτερα στις νέες ανάγκες του καπιταλισμού χρησιμοποιώντας τον φεμινισμό ως δούρειο ίππο για να μας πείσει ότι όλα μπορούν να γίνουν καλύτερα με λίγη περισσότερη διαφορετικότητα και καλή καρδιά.

Το θαυμαστό με τον λόγο περι αμερικανικών εκλογών είναι ότι ενσαρκώνει μια κυκλική λογική που αντιστέκεται σθεναρά σε όποιον τολμήσει να ισχυριστεί ότι ε μωρέ, δεν έχουν και πολλή σημασία. Το ξέρω γιατί εχω βρεθεί κι εγώ εγκλωβισμένη για χρόνια σε αυτή την λογική.

Για παράδειγμα οι προοδευτικοί κάπως άνθρωποι που θρηνούν για την επανεκλογή του Τραμπ δεν θα δεχτούν εύκολα το αντεπιχειρημα που καταδεικνύει ότι ελάχιστη διαφορά υπάρχει ανάμεσα στα δύο κόμματα. Θα επιλέξουν πάντα μια ομάδα ανθρώπων για την οποία τάχα η επανεκλογή του Τράμπ κάνει τεράστια διαφορά και θα την υπερασπιστούν μέχρι τέλους ως την πιο σημαντική ομάδα για την οποία μάλλον όσοι δεν ψήφισαν το Άλλο Μεγάλο Κόμμα δεν ενδιαφέρονται. Μάταια θα αναφέρεις κι εσύ άλλες ομάδες καταπιεσμένων και εκμεταλλευμένων για τις οποίες η εκλογή Προέδρου δε θα κάνει καμία διαφορά. Για τους καταπιεσμένους εκείνους δεν θα γινόταν τίποτα έτσι κι αλλιώς θα σου πούνε, για τους δικούς μας καταπιεσμένους κάτι μπορεί να γίνει. Αρα για να μην υπερασπίζεσαι το Άλλο Μεγάλο Κόμμα τους μισείς κι εσύ ή πρέπει να τσεκάρεις το προνόμιό σου.

Μα οι γυναίκες και το δικαίωμα στην έκτρωση θα σου πούνε. Μα η περίθαλψη και η Υγεία. Μάταια θα πασχίσεις να τους εξηγήσεις ότι οι Δημοκρατικοί κυβερνούσαν 4 χρόνια και καμία διαφορά δεν έκαναν στα παραπάνω είτε γιατί δεν ήθελαν είτε γιατι δεν μπορούσαν. Αν δεν ήθελαν γιατί να τους ψηφίσει κάποια? Αν μπορούσαν και δεν το έκαναν μάλλον χρησιμοποιούσαν το ζήτημα για μελλοντικό εκβιασμό των ψηφοφόρων και κούφιες υποσχέσεις άρα γιατί να τους πιστέψεις τώρα? Αν δεν μπορούσαν ποτέ να το αλλάξουν και πάλι: γιατί να τους ψηφίσεις? Για να μην γίνουν τα πράγματα χειρότερα θα σου αποκριθούνε. Μα τους ψήφισαν και ΕΓΙΝΑΝ χειρότερα θα τους πεις. Ε ναι γιατί δεν μπορούσαν να αντιστρέψουν τις προηγούμενες αποφάσεις του Άλλου Μεγάλου Κόμματος θα σου πουν. Ε αφού δεν μπορούν να αντιστρέψουν τα πράγματα γιατί να τους ψηφίσει κανείς? Για να μην γίνουν ΧΕΙΡΌΤΕΡΑ θα σου απαντήσουν θριαμβευτικά!

Η κυκλικότητα αυτής της λογικής είναι σχεδόν αναπόδραστη. Αν όμως ο συνομιλητής σου είναι λίγο υποψιασμένος θα το γυρίσει στο βιωματικό. Δεν σκέφτεσαι όλες αυτές τις γυναίκες που θα δουν έναν κακοποιητή να αναλαμβάνει στο αξίωμα του Προέδρου? Οι γυναίκες βλέπουν κάθε μέρα τους κακοποιητές τους να τη βγάζουν λάδι και να χαίρουν εκτίμησης στην κοινωνία και δεν μπορούν να κάνουν τίποτα γιατί εξαρτώνται από αυτούς οικονομικά -γιατί είναι τα αφεντικά τους, οι συζυγοί τους, οι πατεράδες τους. Όπως ελάχιστο αντίκτυπο είχε το κίνημα των διάσημων του #MeToo στην μέση φτωχή γυναίκα που δεν μπορεί να καταγγείλει το αφεντικό της για να μην χάσει τη δουλειά της ή επειδή δεν έχει λεφτά για δικαστήρια, έτσι και ελάχιστη διαφορά θα κάνει η επανεκλογή του Τραμπ. Η εκλογή του όσο και μια εκλογή της Κάμαλα δεν αποτελούν παρά μία ηθική νίκη των ψηφοφόρων οι οποίοι ταυτίζονται μαζί τους.

Παρακολουθούσα τις φεμινιστικές σελίδες που στήριζαν Κάμαλα τόσες βδομάδες και δεν είχν κυριολεκτικά κανένα ΑΠΟΛΥΤΩΣ πρόταγμα. Όλη η καμπάνια ήταν προσωπικές επιθέσεις στον Τραμπ και απειλές ότι θα φέρει τον φασισμό -ούτε ΈΝΑ πράγμα που θα έκαναν καλύτερο οι δημοκρατικοί. Τέτοιο ήταν το θράσος τους που μια φεμινιστική σελίδα με εκατομμύρια ακολούθους δήλωσε ότι θέλει απλά πρόεδρο που θα μπορεί να ξεχάσει για όλοκληρες βδομάδες -δλδ έναν πρόεδρο που δε θα έχει κάποιο θετικό αντίκτυπο στη ζωή μας, απλά δε θα μας σπάει τα νεύρα. Ο λίμπεραλ φεμινισμός στην υπηρεσία του απολίτικου ως συνήθως. Του είδους του επικίνδυνου απολίτικου κιόλας που θέλει να πιστεύει ότι σε αντιδιαστολή με όσους απέχουν από τις εκλογές ή ψηφίζουν ένα μικρό κόμμα είναι και πολιτικοποιημένο.

Η τραγική αλήθεια είναι ότι όποιο κόμμα και να εκλεγεί δε θα κάνει διαφορά στις ζωές των ανθρώπων, θα είναι απλά μια συμβολική νίκη. Ούτε ο Τραμπ θα κάνε κάποια διαφορά στην ζωή των ψηφοφόρων του πέρα από μια ηθική ικανοποίηση ότι δεν κέρδισαν οι φεμινίστριες με τα μπλε μαλλιά. Αυτό που κερδίζει κάθε φορά είναι μια αισθητική και αυτό ικανοποιεί ακριβώς το μισό των ψηφοφόρων ενώ κρατάει το άλλο μισό απασχολημένο τόσο όσο. Τόσο όσο ώστε μην ασχοληθεί με το γεγονός ότι μάλλον ένα σύστημα όπου τρέμει το φυλλοκάρδι τους κάθε 4 χρόνια για να μην χάσουν Βασικά Δικαιώματα™ δεν είναι κάτι που αξίζει υπεράσπισης και ούτε συμμετοχής. Τόσο όσο να μην προσέξουν ότι το Κράτος συνεχίζει να έχει έλεγχο πάνω στο τι κάνεις στο σώμα σου, απλά θες να σου γνέψει καταφατικά παρόλο που θα συνεχίζει να επιβάλει περιορισμούς και χρονικά όρια στις εκτρώσεις. Και όσο του αναγνωρίζεις την εξουσία να σου παραχωρεί άδεια για το τι θα κάνεις με το σώμα σου, του αναγνωρίζεις και την εξουσία να στην πάρει πίσω. Τόσο όσο να μην προσέξεις ότι και τα δύο κόμματα γίνονται endorsed από διαφορετικούς δισεκατομμυριούχους για τους οποίους θα πρέπει να σκάσεις και να δουλεύεις όποιο κόμμα και να βγει.

Αλλά τι να κάνουμε που ο άνθρωπος θέλει εκ φύσεως να ελπίζει, θέλει να πιστεύει ότι μπορεί να ανακτήσει τον έλεγχο της ζωής του με απλά ανώδυνα πράγματα. Όπως χτυπάς ξύλο καλού κακού για να μην γρουσουζέψεις κάτι, έτσι κι όλας ψηφίζεις, ακόμα και αν δεν το πιστεύεις μωρέ. Έτσι για το τελετουργικό. Γιατί είναι καλύτερο από το τίποτα. Και το τίποτα είναι η μόνη εναλλακτική επιλογή που σου προσφέρεται από το ίδιο το σύστημα -και οποιαδήποτε άλλη ή φαντάζει υπερβολικα κοπιαστική ή κρίνεται παράνομη.

Σε ποστ για την συγκέντρωση σερβιετών που θα δωθούν σε κρατούμενες διαβάζουμε σχόλιο που συμπυκνώνει τέλεια τον νεοφιλελέ φεμινισμο

«Δυστυχώς δε μπορώ να συμφωνήσω για την αλληλεγγύη προς τις κρατούμενες, όσο υπάρχουν κορίτσια που πάνε σχολείο και ξεμένουν από σερβιετες στην Ευρώπη του 2024!!!?»

Βλέπετε για τον νεοφιλελέ φεμινισμό, τον φεμινισμό των προνομιούχων και των girlboss που προωθούν την καπιταλιστική ιδεολογία, δεν αξίζουν αλληλεγγύη οι γυναίκες που ανήκουν στα χαμηλότερα στρώματα, στο φτωχότερο και πιο εξαθλιωμένο ποσοστό του πληθυσμού, οι γυναικες που αντιμετώπισαν τον ρατσισμό, τις διακρίσεις, τον αποκλεισμό, οι γυναίκες που δεν πήγαν ποτέ σχολείο, οι γυναίκες που ο ίδιος ο καπιταλισμός αλλά και η πατριαρχία δεν τους έδωσε τα εφόδια να επιβιώσουν στον σκληρό πατριαρχικό καπιταλιστικό κόσμo. Τον αξίζουν οι μελλονικές άριστες, αυτές που δεν φέρουν το στίγμα της ηθικής κατάπτωσης όσων κατέληξαν στις φυλακές, όπου από μικρά μάθαμε ότι καταλήγουν οι «κακοί» -όπως πχ η μητέρα της 12χρονης από τον Κολωνό που χρησιμοποιήθηκε ως αντιπερισπασμός από τα φρικτά εγκλήματα των βιαστών της κόρης της που δεν θα αντιμετωπίσουν ποτέ τη «δικαιοσύνη».

Αλλωστε και το αρχικό ποστ της Κας Γιάμαλη μας καλεί να δείξουμε αλληλεγγύη προς τις γυναίκες κρατούμενες γιατί «τιμωρηθηκαν για τις πράξεις τους με την στέρηση της ελευθερίας τους, ας μην στερούνται και την αξιοπρέπεια τους»,. Γιατί ακόμα και αριστερες έχουν καταλήξει να θεωρούν ότι το έκγλημα είναι ηθική αποτυχία που αξίζει τιμωρία την οποία θα αποδώσει η αμερόληπτη τυφλή δικαιοσύνη μας.

Αυτό δεν είναι μόνο ζήτημα επιλεκτικής φεμινιστικής αλληλεγγύης, είναι αποτυχία να αντιληφθούν πως το ίδιο το σύστημα γεννά φτώχεια και εξαθλίωση και το ίδιο θέτει τους νόμους που θα το κρατήσουν στη θέση του. Και ειναι λιγάκι ειρωνικό που οι νεοφιλελέ φεμινίστριες αντιλαμβάνονται την συστημικότητα της καταπίεσης όταν πρόκειται για την πατριαρχία, αλλά αδυνατούν να την δουν όταν μπαίνει στη μέση ζήτημα ταξικής καταπίεσης. Αλληλεγγύη λοιπόν μόνο στις γυναίκες που μας μοιάζουν και θα γίνουν οι μελλοντικές CEO και βουλεύτριες για να μπορεί να μας λέει ο καπιταλισμός ότι έχουμε όλα τις ίδιες ευκαιρίες. Ευτυχώς που μείναμε στην Ευρώπη του 2024!