Η Πατριαρχία θέλει να έχουμε όλες νταβατζή



Σύμφωνα με άρθρο της Ελεύθερης ώρας για το κύμα σεξουαλικών παρενοχλήσεων δεν φταίει η υπερβολική αρρενωπότητα αλλά αντιθέτως, η έλλειψη αρρενωπότητας και της απουσίας του άντρα προστάτη στο περιβάλλον του θύματος. Φαίνεται οτι οι απολογητές της πατριαρχίας δεν μπορούν να αποφασίσουν, τελικά φταίνε οι «άντρες παλαιάς κοπής» που δεν ξέρουν να δεχτούν το όχι ή οι άντρες «νέας κοπής» που δεν είναι αρκετά μάτσο για να σταματήσουν τους κακοποιητές.

Το να ισχυρίζεσαι βέβαια ότι το πρόβλημα θα λυνόταν με περισσότερη ματσίλα και βία από τους συγγενείς και φίλους των θυμάτων είναι σαν να ισχυρίζεσαι οτι η λύση για τις μαζικές δολοφονίες από κατόχους όπλων στις ΗΠΑ είναι περισσότερη οπλοκατοχή -αν ΌΛΟΙ είχαν όπλο, σύμφωνα με την παράλογη αυτή γραμμή σκέψης, θα συνέβαιναν μαγικά ΛΙΓΟΤΕΡΕΣ δολοφονίες. Ακόμα πιο παράλογο βέβαια είναι να πιστεύεις ότι το πρόβλημα θα λυνόταν απλά με καταγγελίες στην Ελληνική Αστυνομία όταν πριν λίγες μέρες απόστρατος της σε άρθρο του ξέπλενε βιαστές και ομολογούσε ότι θα τους έλεγε και μπραβο!

Δεν μας λένε όμως όλοι αυτοί, πότε ήταν εκείνη μαγική εποχή που ο ρόλος του άντρα προστάτη εξασφάλιζε την ασφάλεια των γυναικών; Μήπως νομίζουν οτι ακριβώς επειδη οι γυναικες δεν μπορούσα να μιλήσουν και κανείς δεν τις πίστευε αυτές δεν συνέβαιναν; Μήπως νομίζουν ότι πρόκειται περί κάποιου σύγχρονου προβλήματος επειδή παλιά απλά το αγνοούσαν; Ονειρεύονται να επιστρέψουμε στις εποχές των εγκλημάτων τιμής ή μήπως αγνοούν οτι μεγάλο μέρος των βιασμών, κακοποιήσεων και παρενοχλήσεων συμβαίνουν ακριβώς από άντρες του συγγγενικού περιβάλλοντος ή τους ίδιους τους συντρόφους των θυμάτων, από αυτους που υποτίθεται ότι είναι «προστάτες» τους και γι αυτό έχουν τεράστια εξουσία πάνω τους;

Ας αναλογιστούμε άλλωστε ότι προστάτης λέγεται και ο νταβατζής, οπότε μάλλον τα τσιράκια της πατριαρχίας θεωρούν οτι όλες θα έπρεπε να έχουμε από έναν, έτσι ώστε να εξαρτόμαστε για πάντα από άντρες και να διαιωνίζεται η θέση υποταγής μας σε αυτούς. See Less

Οι Ενεργοί Μπαμπάδες και οι Μύθοι του Διαζυγίου

Το εικονιζόμενο αφισάκι θα μπορούσε να αποτελέσει ένα fast course, ένα ‘how to’ αν θέλετε, για τη λογική και συναισθηματική χειραγώγηση σε μια επικοινωνιακή καμπάνια με αρκετά επισκοτισμένες λεπτομέρειες. Με κίτρινα γράμματα, το κεντρικό επιχείρημα των ενεργών μπαμπάδων για την ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ συνεπιμέλεια συνοψίζεται ως εξής: α) το γενικότερο κόνσεπτ του συμφέροντος του παιδιού, κάτι που θα έπρεπε να αξιολογείται ανά περίπτωση από ένα δικαστήριο, ταυτίζεται εδώ με αυτό που εκείνοι ορίζουν ως το πραγματικό του συμφέρον, ένα γενικό, αόριστο και εκβιαστικό «και τους δύο γονείς», β) το επιχείρημα, ακόμη κι αν εκφράζει την άποψη του λόμπι των ενεργών μπαμπάδων, είναι γραμμένο από την κατασκευασμένη οπτική ενός παιδιού, όχι τη δική τους. Αρχίζει και τελειώνει με τη λέξη «παιδί» στο προσκήνιο, ώστε αυτή η σκέψη να ηγεμονεύει στο μυαλό των αναγνωστών κι εκείνοι με τη σειρά τους να προσπεράσουν την ενδιάμεση πρόταση, που είναι και η πιο σημαντική κατά τη γνώμη μου.


Δεν έχει σημασία ποιος γονιός έχει δίκιο, ποιος γονιός έχει υποστεί ενδοοικογενειακή κακοποίηση, ποιος γονιός έχει ανεχτεί την τοξικότητα και τη χειραγώγηση, ποιος γονιός έχει αναγκαστεί να τα βγάλει πέρα όταν ο άλλος γονιός είναι αδιάφορος ή απών, όλα αυτά είναι αμελητέα γιατί το επιχείρημα εδώ είναι ότι οι άντρες με τις παραπάνω συμπεριφορές προς τις συζύγους τους θα καταφέρουν με το κούνημα ενός ραβδιού να γίνουν φανταστικοί μπαμπάδες και να συνεργάζονται άψογα με εκείνες μετά από ένα κατ’ αντιδικία διαζύγιο. Στο τέλος της ημέρας, η καμπάνια των ενεργών μπαμπάδων είναι απλά ένα μάτσο δικτυωμένων πολιτικά αντρών που μας κουνούν το δάχτυλο, προσπαθούν να κάνουν gaslighting στις γυναίκες ως προς τη σοβαρότητα των λόγων που τις οδηγούν στο διαζύγιο, ενώ παράλληλα προσπαθούν να μας πείσουν ότι η ιδιότητα του συζύγου και η ιδιότητα του πατέρα είναι δύο ξεχωριστά και αεροστεγώς κλεισμένα κουτάκια, ότι η μία δεν αντανακλά πάνω στην άλλη.



Το «δεν έχει σημασία ποιος έχει δίκιο» κάνει παράλληλα μιαν επίκληση στο all time classic πατριαρχικό στερεότυπο της εκδικητικής γυναίκας, της ζηλιάρας, υστερικής μέγαιρας που επιστρατεύει κάθε τρόπο για επιτεθεί στον καημένο πρώην σύζυγο, εργαλειοποιώντας αν χρειαστεί ακόμη και το ίδιο της το παιδί. Η δαιμονοποίηση των γυναικών που υπονοείται εδώ αφ’ ενός δε γίνεται τυχαία, καθώς χρησιμοποιείται για να κλονίσει την αξιοπιστία των ισχυρισμών τους και να τις καταστήσει μη πιστευτές, αφ’ ετέρου αγνοεί την πραγματικότητα όπου χιλιάδες πατεράδες αμελούν ακόμη και την τυπική υποχρέωσή τους για καταβολή διατροφής, ενώ επιλέγουν να παραμείνουν απώντες από τη ζωή του παιδιού τους.

Το υποτιθέμενο συμφέρον ενός παιδιού, που σαφέστατα δεν είναι το ίδιο σε κάθε περίπτωση, καθίσταται το λάβαρο μιας εκστρατείας που ισοπεδώνει τις ιδιαίτερες συνθήκες ενός κατ’ αντιδικία διαζυγίου, επιχειρεί να επιβάλει την αντρική οπτική, και κάνει τα πάντα για να σιωπήσει και να δυσφημίσει τις γυναίκες. Το συμφέρον του παιδιού, δηλαδή, καθίσταται ένα τσιτάτο, μια φθηνή επίκληση στο συναίσθημα που οι ενεργοί μπαμπάδες καπηλεύονται για να ικανοποιήσουν το δικό τους εγωισμό αλλά και για να γλιτώσουν από την υποχρεωτική καταβολή διατροφής.


Ας μην ξεχνάμε ότι δεν είναι ο νόμος, αλλά η νομολογία, που δίνει συχνότερα στις μητέρες την επιμέλεια ενός παιδιού, βασιζόμενη σε ένα υπόστρωμα έμφυλων στερεοτύπων για τη γυναικεία φύση και τη μητρότητα. Δεν πρόκειται δηλαδή περι νομοθετικής «ανισότητας», καθώς η από κοινού συναινετική συνεπιμέλεια προβλέπεται στον αστικό κώδικα, αλλά περι δικαστικής πρακτικής. Η υποχρεωτική συνύπαρξη ενός γονιού στη ζωή του παιδιού του δεν λειτουργεί απαραίτητα προς το συμφέρον του (ακόμη κι αν χτυπιούνται σε καθε καθεστωτικό μέσο για το αντίθετο, χρησιμοποιωντας αμφιλεγομενες επιστημονικές μελέτες), γι’ αυτό και οφείλει να παραμένει επιλογή, μια συνθήκη που εφαρμόζεται κατόπιν εξατομικευμενης αξιολογησης ως προς το πραγματικό συμφέρον του παιδιού, και όχι μια αυταρχική και δυσλειτουργική επιβολή από την οποία οι γυναίκες και τα παιδιά τους θα πρέπει να παλέψουν, συχνά για χρόνια, ώστε να ξεφύγουν.
~Valide Sultan

Όταν τα ίδια τα θύματα δεν μπορούν να οραματιστούν έναν καλύτερο κόσμο

Υπάρχουν χονδρικα δύο αντιδράσεις γυναικών με εσωτερικευμένο μισογυνισμό ενάντια στο κίνημα του #metoo. Η μια είναι «δεν αντιμετώπισα εγώ τέτοιες δυσκολίες οπότε δεν με ενδιαφέρει αν τις αντιμετωπίζετε κι εσείς». Και η άλλη είναι «αντιμετώπισα κι εγώ τέτοιες δυσκολίες οπότε θα πρέπει να τις αντιμετωπίσετε κι εσείς».

Μπορεί να είναι φαινομενικά και οι δύο εξίσου σκατόψυχες, η δεύτερη όμως εμπεριέχει και ένα μηχανισμό άμυνας, αυτόν του καταπιεσμένου υποκειμένου που έμαθε να ζει με την καταπίεση του και είναι περήφανο και γι αυτό, σε βαθμό που την εκλογικεύει αν όχι την ρομαντικοποιεί ακριβώς για να εξυψώσει τον εαυτό του που αναγκάστηκε να επιβιώσει. Το ίδιο μοτίβο το βλέπουμε πολύ συχνά, πχ στις προηγούμενες γενιές που αντιμετώπισαν άφθονη σωματική κακοποίηση και τώρα την υπερασπίζονται γιατι «δεν έπαθαν και τίποτα», στους Αμερικάνους που υπέφεραν από τα φοιτητικά χρέη και τώρα θεωρούν άδικο να διαγραφούν για τη νέα γενιά λες και αυτό θα αφαιρέσει κάτι από τους ίδιους και γενικά σε πολλούς που έχουν ταυτίσει την αυταξία τους με την ικανότητά τους να ανταπεξέρχονται σε κακουχίες, εκβιασμούς, κακοποιήσεις που έθεσαν οι ισχυρότεροι σε αυτούς.

Το να αποκαλείς τις γυναίκες ευαίσθητες χιονονιφάδες γιατί σηκώνουν κεφάλι και μάλιστα να τους προσάπτεις έμμεσα ότι ζουν σε έναν κόσμο που τώρα πλέον τις ακούει ενώ παλία «δεν περνούσαν αυτά» εξακολουθει να είναι μια πολύ θλιβερή αντιδραση εκ μέρους των γυναικών που αναγκάστηκαν να φάνε τα σκατά της πατριαχίας και τώρα ζηλεύουν τις γυναικες που ίσως ζήσουν σε έναν ελαφρώς καλύτερο κόσμο. Δείχνει όμως και το πόσο οι γυναικες αναγκάστηκαν να εσωτερικεύσουν την ιδέα οτι εσωτερική δύναμη είναι να μαθαίνεις να ζεις με την καταπίεση σφίγγοντας τα δόντια, μια ιδέα που ρομαντικοποιεί τον πόνο ως απαραίτητο για την εσωτερική μας εξέλιξη και το personal growth που τάχα περνάει μόνο μέσα από την «σκληραγώγηση», αλλιώς κινδυνεύουμε να καλομάθουμε στην δικαιοσύνη και την ενσυναίσθηση και να παραγίνουμε μαλθακές.

Ο κόσμος δεν χρειάζεται να είναι σκληρός και άδικος ως αυτοσκοπός για να μας εκπαιδεύσει στις κακουχίες. Δεν χρειάζεται να αφήνουμε τους άλλους να προσπαθούν να μας τσακίσουν απλά για να αποδείξουμε οτι δεν μπορούν. Θα πρέπει να πιστέψουμε οτι ένας καλύτερος κοσμος είναι δυανατός και να παλέψουμε γι αυτον.

Η Κουλτούρα του Βιασμού και η Λογική της Χύτρας του Ζίζεκ

Η κουλτούρα του βιασμού και όλες μαζί οι επιθέσεις που εξαπολύουν τα μισογυνικά σκουπιδια ενάντια στο κίνημα του #MeToo μοιάζουν με αυτό το ανέκδοτο που χρησιμοποιεί συχνά ο Ζιζεκ (συγχωρέστε την αναφορά μου στον Μπαμπά των Ματσοσιαλιστών, εξακολουθώ να βρίσκω κομμάτια της ανάλυσής του χρήσιμα): το ανέκδοτο της χύτρας του γείτονα. Σύμφωνα με το αστείο αυτό οι αλληλοαποκλειόμενες απαντήσεις μου στην κατηγορία του γείτονα πως του επέστρεψα χαλασμένη την χύτρα που μου δάνεισε του είναι με τη σειρά 1) δεν δανείστηκα ποτέ την χύτρα από σένα 2)στην έχω επιστρέψει άθικτη 3)η χύτρα ήταν ήδη σπασμένη όταν την δανείστηκα. Ο Ζιζεκ παρατηρεί πως οι απαντήσεις αυτές επιβεβαιώνουν μέσω των συνεχόμενων αρνήσεων αυτό που επιχειρούν να αρνηθούν: ότι επέστρεψα την χύτρα σπασμένη

Οι απαντήσεις των σεξιστικών μπάζων στις του #MeToo πάνε κι αυτές κάπως έτσι 1)ΔΕΝ διαπράχθηκε σεξουαλική επίθεση, είναι ψέματα που τα επινοείτε εσείς 2)η σεξουαλική επιθεση και παρενόχληση ΔΕΝ είναι επιβλαβείς ούτε δυσάρεστες για τις γυναικες, είναι κομπλιμέντο και εσείς είστε απλά υπερευαίσθητες που τραυματίζεστε από κάτι τέτοιο 3) η σεξουαλική παρενόχληση μπορεί να μην είναι ευχάριστη όμως ΔΕΝ φταίνε οι άντρες φταίνε οι γυναίκες που προκαλούν και παρενοχλούν πρώτες τους άντρες με την εμφάνισή τους

Κάτι ανάλογο παρατηρούμε και γενικά με την πατριαρχία και τις αντιδράσεις ενάντια στον φεμινισμό πχ 1) δεν υπάρχει πατριαρχία πάρα μόνο στην Μέση Ανατολή 2) Η πατριαρχία στη Δύση δεν καταπιέζει τις γυναίκες, τις ευνοεί 2) Η πατριαρχία μπορεί να καταπιέζει τις γυναίκες αλλά δεν μπορεί να αλλάξει γιατί έτσι είναι η Φύση

Γιατί οι Μισογύνηδες Αθωώνουν Βιαστές

Aν εγώ, υποθετικά, έγραφα πως ο μισογυνισμός μερικών είναι τόσο προκλητικός που αν ήμουν ένορκος στο δικαστήριο και μου έφερναν έναν τέτοιο μισογυνη τόπι στο ξύλο εγώ θα αθώωνα όποιον του έσπασε τα μούτρα και θα του έλεγα και μπράβο το facebook -δικαίως- θα μου κατέβαζε το ποστ ως bullying και πιθανώς να κατηγορούμουν για υποκίνηση βίας. Στην ίδια κοινωνία όμως είναι πλήρως αποδεκτό να γράφονται κείμενα σε εφημερίδες που ενθαρρύνουν και επικροτούν τη βία κατά των γυναικών. Μονο που αυτό το σενάριο δεν είναι υποθετικό: οι μισογύνηδες ΌΝΤΩΣ αθωώνουν βιαστές.

Σε ένα από τα πιο εμετικά και επικίνδυνα κείμενα που έχω διαβάσει όσα χρόνια οι followers μου στέλνουν παραδείγματα μισογυνισμού από τις σκοτεινότερες γωνιές του διαδικτύου, ο συντάκτης απροκάλυπτα δικαιολογεί τις σεξουαλικές επθέσεις σε αυτό το μανιφέστο της κουλτούρας του βιασμού. Πρώτο βέβαια παρουσιάζει τους βιαστές ως κακόμοιρα ανθρωπάκαι που σκιρτά η καρδούλα τους στη θέα των πανέμορφων γυναικών οι οποίες τις απορρίπτουν -γιατί μην ξεχνάμε ότι γίνεται πλέον όλο και πιο φανερό πως η πατριαρχία θεωρεί την σεξουαλική πρόσβαση στις επιθυμητές γυναικες ΔΙΚΑΙΩΜΑ των αντρών λες και οι γυναίκες έιναι βασικό αγαθό, ένα προιόν που πρέπει να κατανεμηθεί δίκαια.

Στη συνέχεια ο συγγραφέας υπονοεί οτι η σεξουαλική παρενόχληση είναι διπλής κατεύθυνσης: και οι γυναικες παρενοχλούν σεξουαλικά τους άντρες απλά με το να υπάρχουν, γιατί οι άντρες ερεθίζονται με την ύπαρξή τους και όπως όλοι ξέρουμε η ύπαρξη μας αφορά τους ίδους. Ο boomer συντάκτης, ο οποίος συνδυάζει την καθαρεύουσα της πλάκας μέ λέξεις όπως ‘κωλομέρι» και «πουτανιά», διανθίζει το κείμενο του με φαντασιώσεις που έχουν αναπαραχθεί τόσο πολύ που οι μισογύνηδες πλέον έχουν πείσει τον εαυτό τους ότι είναι πραγματικές -φαντασιώσεις που τάχα οι καθηγητές ρίχνονται σε μαθήτριες γιατί αυτές τους προκαλούν με το να κάθονται στο πρώτο θρανίο χωρίς εσώρουχα και άλλα τέτοια γραφικά, βγαλμένα από τσόντα που πιθανότατα βέβαια είναι η ανακατασκευασμένη πραγματικότητα στο μυαλό των βιαστών. Ξέρετε, όπως οι παιδεραστές βλεπουν ένα παιδάκι να τρώει παγωτό και νομίζουν οτι επιτελούν κάποιοου είδους σεξουαλικό κάλεσμα προς αυτούς.

Έχει και άλλα το κείμενο, η ιδέα ότι δεν είναι βιασμός αν εμείς τους ανάψουμε και τους αφήσουμε «στα κρύα του λουτρού», οτι δεν είναι βασμός αν είναι σε ξενοδοχείο και φυσικά ο αστικός μύθος περί τουριστριών που μεθάνε, πηδιούνται αβέρτα και μετά κάνουν καταγγελία για βιασμό, γιατί τίποτα δεν είναι πιο λογικό από το να χαραμίζει μία γυναικα της 5ήμερες διακοπές της στο τμήμα δίνοντας καταθέσεις για άγνωστους λόγους.

Τα χώρεσε όλα σε ένα κείμενο ο μισογύνης συντάκτης χωρίς καμία ανστολή, γιατί όσο πιο πολύ αγωνίζονται οι γυναίκες κατά της καταπίεσης τους και τα καταφέρνουντ τόσο πιο σθεναρά και με άισθηση του επείγοντως θα αντιστέκονται οι υποστηρικτές της πατριαρχίας, όσοι έχουν βολευτεί στην προνομιαρα τους, όσοι κυκλφορούν με μια μόνιμιη οργή για τις γυναίκες που δεν τους «κάθονται» και φυσικά όσοι έχουν υπάρξει οι ίδιοι βιαστές και τώρα έχουν χεστεί πάνω τους ότι θα έρθει και η σειρά τους.

Πώς η πατριαρχία πλασάρει την σιωπή μας ως χειραφέτηση

Όταν οι απολογητές της πατριαρχίας και της κουλτούρας του βιασμού ισχυρίζονται ότι αγαπούν τις δυναμικές γυναίκες, εννοούν αρκετά δυνατές ώστε να ανέχονται την σεξουαλική παρενόχληση και την διαρκή πατριαρχική καταπίεση χωρίς να βγάζουν κιχ. Το εξυπνότερο τρικ του πατριαρχικού marketing είναι που πλάσαρε την γυναικεία δύναμη ως συνώνυμη με την σιωπή μας και ικανότητά μας να ανεχόμαστε και να αντιμετωπίζουμε με χαμόγελο τις δυσκολίες που μας θέτει η ίδια η πατριαρχία.


Η αναφορά στις βικτωριανές δεσποινίδες είναι άλλωστε πολύ ειρωνική γιατί είναι γνωστό πως οι γυναίκες στην βικτωριανή εποχή κατηγορούνταν ως «τρελές», «υστερικές» και με «αδύναμα νεύρα» για κάθε τρόπο που αντιδρούσαν στην σεξουαλική -και όχι μονο- καταπίεση τους. Είναι πολλοί βέβαια -ανάμεσά τους και κουήρ άντρες- που προσπαθούν εδώ και καιρό να μας πείσουν ότι να αυνανίζεται ένας άντρας μπροστά μας χωρίς καμία συναίνεση είναι κάποιου είδους σεξουαλική απελευθέρωση και είμαστε ΕΜΕΙΣ οι πουριτανές που τους καταπιέζουμε απαγορεύοντάς τους το. Δεν μας εξηγούν βέβαια γιατί η απρόθυμη παρουσία μας τους είναι τόσο απαραίτητη που την εξαναγκάζουν. Δεν μας εξηγούν γιατί, αν είναι τόσο αθώο και απελευθερωτικό, το επιδιώκουν όχι με τις ανώτερές τους αλλά πάντα με υφισταμένες τους, με γυναίκες έκπληκτες από το σοκ ή παγωμένες από τον φόβο, με γυναικες πάνω στις οποίες έχουν κάποιου είδους εξουσία. Γιατί δε θέλουν να δεχτούν ακριβώς αυτό: ότι η σεξουαλική παρενόχληση έχει να κάνει με την δυναμική εξουσίας θύτη και θύματος.

Οι υπερασπιστές της πατριαρχίας προσπαθούν να μετατοπίσουν την ευθύνη της σεξουαλικής παρενόχλησης στο θύμα κατηγορώντας το για αδυναμία και μόνο που ένιωσε παραβιασμένο. Αυτό που δε θα παραδεχτούν είναι πως το αποτύπωμα που έχει η σεξουαλική παρενόχληση πάνω μας δεν είναι θέμα δικής μας αγνότητας ούτε είναι η απλή θέα ενός πουλιού που μας στιγματίζει -απόδειξη ότι οι ίδιες γυναικες δε θα έχαναν τον ύπνο τους αν έβλεπαν ένα πέος σε μια παραλία γυμνιστών στην οποία είχαν επιλέξει να παρευρεθούν. Αυτό που στιγματίζει είναι η αίσθηση απειλής που μπορεί να νιώθει μια γυναίκα απέναντι σε έναν άντρα που αποδεικνύει ότι δεν σέβεται τα όρια και την συναίνεσή της και η αίσθηση ταπείνωσης που εξαναγκάζεται να υποστεί κάτι που δεν επέλεξε από φόβο για την σωματική της ακεραιότητα ή της πράξεις αντεκδίκησης που μπορούν να ακολουθήσουν αν αυτή αντιδράσει.


Η προσπάθεια να χαρακτηριστούν οι γυναίκες υπερβολικές επειδή απλά αντιδρούν στην σεξουαλική παρενόχληση είναι το πιο ξεδιάντροπο gaslighting και μάλιστα από ανθρώπους που η απλή ύπαρξη όρων όπως «τοξική αρρενωπότητα» ή τα @ ως συμπεριληπτικές καταλήξεις έχουν αφήσει μια μόνιμη σκιά στο βλέμμα τους.

To Πρόβλημα με τις Εξομολογήσεις Πρωην (?) Σεξιστών

Πριν καιρό είχα μια διαφωνία με έναν άντρα για κάτι πολύ συγκεκριμένο και πρακτικό -τις δουλειές του σπιτιού. Προσπαθούσα να του εξηγήσω ότι η συμπεριφορά του δεν μπορεί να ιδωθει αποκομμένη από ένα πατριαριχκό πλαίσιο που αναμένει οι άντρες να έχουν ακριβώς αυτή τη συμπεριφορά. Και ενώ μιλούσαμε επί του συγκεκριμένου ξαφνικά εκείνος έκανε ανακατεύθυνση και άρχισε να εξιστορεί πως μεγάλωσε σε μία πάρα πολύ παραδοσιακή οικογένεια όπου ο πατέρας του υποτιμούσε βαθύτατα τις γυναίκες και τον έμαθε να τις υποτιμάει κι αυτός και ότι μόνο με προσωπική προσπάθεια κατάφερε να αποβάλει τις αντιλήψεις αυτές και να φτάσει στο σημείο που ήταν τώρα.


Η εξομολόγηση αυτή είχε το αναμενόμενο αποτέλεσμα: αρχικά με έφερε σε αμηχανία, διέκοψε τη διαφωνία που επικεντρώθηκε στα συναισθήματα του φίλου και ώθησε εμένα να αναλάβω το ρόλο της cheerleader: μπράβο που κατάφερες να αλλάξεις, πιστεύω σε σένα, μπορείς να τα καταφέρεις. Γιατί, παρόλο που οι φεμινίστριες σαν εμένα έχουν καρδιά από πέτρα, έχουμε και πάλι ανατραφεί έτσι ώστε να επιβραβεύουμε το μίνιμουμ της αντρικής προσπάθειας και να τους στηρίζουμε στο ταξίδι τους προς την αυτοβελτίωση.


Ωστόσο, λίγο μετά ένιωσα ότι πιάστηκα λίγο κορόιδο. Η εξομολόγηση αυτή δεν είχε λύσει τίποτα καθώς πάγωσε τη διένεξη και είχα μια ενοχλητική αίσθηση ότι ήταν και λίγο χειριστική. Ποιο ήταν το μήνυμα που προσπάθησε να περάσει ο φίλος με αυτή; Ότι θα έπρεπε να ήμουν και ευχαριστημένη με το βαθμό αυτοεξέλιξής του; Ότι ήταν και για τον ίδιο εξίσου δύσκολη η κατάσταση εξαιτίας των πατριαρχικών αρχών του και θα έπρεπε να εστιάσω στο δικό του δράμα γιατί είναι κι αυτός θύμα της πατριαρχίας, όπως είναι της μοδός να υποστηρίζουν ακόμα και φεμινίστριες που αρέσκονται να συγχέουν τη γραμμή θύτη και θύματος σαν να βράζουμε όλοι στο ίδιο καζάνι;


Το σκηνικό αυτό μου ήρθε στο μυαλό χθες, που κυκλοφόρησε ένα κείμενο όπου ένας άντρας ομολογούσε όχι μόνο ότι υπήρξε σεξιστής αλλά και ότι είχε διαπράξει βιασμό, κάτι που μόνο εκ των υστέρων κατάλαβε καθώς μέχρι τότε νόμιζε πως οι γυναίκες απλά το παίζουν δύσκολες. Το κείμενο αυτό, ενώ αναρτήθηκε από πολλές φεμινίστριες, τις δίχασε κιόλας. Κάποιες το βρήκαν «λυτρωτικό» ενώ άλλες το θεώρησαν «ξέπλυμα» βιαστή.


Δε θα ήθελα να πάρω θέση για το συγκεκριμένο κείμενο ούτε να ακυρώσω το βίωμα οποιασδήποτε το βρήκε λυτρωτικό ή triggering, θα ήθελα όμως να επιστήσω την προσοχή σε μερικά «tricky” σημεία που εμπεριέχουν τέτοιου είδους δημόσιες ομολογίες.

Αρχικά, οι γυναίκες που βάλλονται αδιάκοπα από ακραίο μισογυνισμό έχουν ανάγκη από την ελπίδα. Ψάχνουν απελπισμένα να πιαστούν από κάπου, να επιβεβαιώσουν ότι τα πράγματα εξελίσσονται προς το καλύτερο, ότι όχι μονο υπάρχουν καλοί άντρες αλλά και ότι οι «κακοί» μπορούν να αλλάξουν και να μετανοήσουν και να αναμορφωθούν. Ότι βρέ παιδί μου, man is good, όπως θα υποστήριζε η ομάδα debate του City College στο Community, και άρα ο κόσμος μας κατά βάθος είναι ένας δίκαιος κόσμος.

Συνδυάστε το αυτό με την έμφυλη ανατροφή των γυναικών να γίνονται οι ψυχολόγοι των αντρών, να τους ενθαρρύνουν στην προσπάθειά τους για personal growth και να μετατρέπονται στην ηθική τους πυξίδα και θα καταλάβετε το πώς τέτοιες εξομολογήσεις μπορούν να εξυπηρετήσουν στην ουσία δικές μας ψυχολογικές ανάγκες χωρίς να αλλάζουν κάτι και με κερδισμένους μόνο τους ίδιους τους εξομολογούμενους που απαλάσσονται απο το βάρος της ενοχής ενώ απολαμβάνουν της φροντίδας και της επιβεβαίωσης μας.


Βέβαια, δεν είναι κακό να είσαι περήφανος για τη προσωπικη σου εξέλιξη, αν μη τι άλλο είναι το πιο σημαντικό πράγμα που επιτυγχάνουμε σε αυτό τον κόσμο, περισσότερο από τα χρήματα, την καριέρα, τα πτυχία. Όταν όμως μέχρι να φτάσεις εσύ σε ένα ανώτερο ηθικό επίπεδο έχεις βλάψεις άλλους ανθρώπους, και όταν η πορεία αυτοβελτίωσής σου από μαλάκα σε woke είχε θύματα με τα οποία μπορούν τόσες γυναικες να ταυτιστούν, εμένα προσωπικά δεν με συγκινεί η λεπτομερής εξιστόρηση της καφρίλας ή και των εγκλημάτων που έχεις διαπράξει ιδίως όταν με εκβιάζει να σου πω μπράβο που κατάλαβες το λάθος σου.


Άλλο ένα ενοχλητικό στοιχείο είναι πως οι ιστορίες που τόσο κάζουαλι μιλάνε για το βεβαρημένο σεξιστικό παρελθόν ενός θύτη, δίνουν το μήνυμα πως όλοι είμαστε σεξιστές και αφού είναι όλοι ε τότε μάλλον δεν είναι και κανένας. Υπάρχει δηλαδή το ρίσκο να ερμηνευτεί ως ένα «μαζί τα φάγαμε» του σεξισμού. Μόνο που, ναι, όλοι έχουν αφομοιώσει σεξιστικές αντιλήψεις επειδή στην πατριαρχία γεννηθήκαμε όλα, δεν γίναν όμως όλοι βιαστές ούτε κακοποίησαν όλοι γυναικες. Δεν είναι κάποια αυτόματη συμπεριφορά που προκύπτει αβίαστα από το πατριαρχικό περιβάλλον. Νταξει, όλοι γελάσαμε με 3-4 σεξιστικά και ρατσιστικά αστεία σε κάποια φάση της ζωής μας αλλά δεν υπάρχουν διαβαθμίσεις σεξισμού και άρα και κάποιο agency? Οι φεμινίστριες δε λένε πως όλοι οι άντρες είναι βιαστές, λένε πως όλοι οι άντρες ανατρέφονται με την ιδέα πως ο βιασμός δικαιολογείται και κάποιοι από αυτούς φέρουν αυτή την αντίληψη στο λογικό της πέρας. Όταν ένας άντρας λέει «ήμουν βιαστής αλλά άλλαξα» υπάρχει ο κίνδυνος αν μη τι άλλο όσοι δεν βίασαν ποτέ να εφησυχαστούν λέγοντας «α ναι κι εγώ ήμουν σεξιστής, τώρα δεν είμαι, όλα κομπλέ, άλλωστε ούτε καν βίασα ή χτύπησα καμία».

Δεν θέλω να πω με όλα αυτά πως η αυτοκριτική των αντρών δεν έχει καμία αξία. Ίσα ίσα που είναι σημαντικό κομμάτι της αλλαγής που οραματίζονται οι φεμινίστριες. Ούτε λέω πως τέτοιες ιστορίες είναι πάντα άχρηστες καθώς μπορούν πιθανώς (?)να αφυπνίσουν άλλους άντρες ή τελοσπάντων να δείξουν αυτό που λέγαμε πάντα: πως οι βιαστές δεν είναι ράτσα ειδική, είναι άντρες καθημερινοί. Σημειωτέο βέβαια ότι ΔΕ θα έπρεπε να χρειάζεται η παραδοχή των αντρών σε αυτό που λέγαν ανέκαθεν οι φεμινίστριες για να αποκτήσει ισχύ ο φεμινισμός.


Στο υπάρχον πατριαρχικό πλαίσιο όμως όλο αυτό αποκτά συχνά χαρακτήρα δημόσιας περφορμανς και μετατρέπεται σε πεδίο αναγνώρισης των αντρών και απόκτησης cookies επιβράβευσης ή ακόμα και εξιλέωσης και συγχώρεσης που μόνο τα ίδια τα θύματα θα μπορούσαν να προσφέρουν. Θα πρέπει να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικές στο ποιες ανάγκες θυτών και θυμάτων εξυπηρετούν και αν το χριστιανικό discourse της εξομολόγησης και της μετάνοιας έχει κάτι να προσφέρει σε επίπεδο συστημικής αλλαγής. Και θα πρέπει να είμαστε προσεκτικές να βάζουμε στο κέντρο της φεμινιστικής μας θεωρίας και πράξης το θύματα παρά να χαιδεύουμε τα συναισθήματα και τις ενοχές πολλών αντρών που έχουν ανάγκη να ακούσουν ότι δεν είναι και τόσο κακοί και δεν είναι σαν τους άλλους.