Έχουμε ακούσει κι έχουμε ακούσει αντιφεμινιστικά επιχειρήματα αλλά αυτό με τον κρίνο πρώτη φορά το ακούμε. Τι εννοεί άραγε ο αντιφεμινιστής ποιητής? Ότι χωρίς πατριαρχία δε θα κάναμε σεξ? Ότι ο φεμινισμός απαγορεύει το σεξ με τους άντρες? Ή ίσως ότι το γεγονός ότι οι μανάδες μας έκαναν σεξ σημαίνει ότι δεν αξίζουν ίσα δικαιώματα?

Επίσης τι εννοεί όταν λέει πως είναι κι αυτός κατά της βίας εναντίον των γυναικών ΑΛΛΑ οι φεμινίστριες προσπαθούν να κάνουν αυτό για το οποίο κατηγορούν τους άντρες? Μήπως οι φεμινίστριες προσπαθούν να ασκήσουν βία κατά των αντρών? Ή μήπως το «θάνατος στην πατριαρχία το παρερμηνεύει ως «θάνατος στους άντρες» λες κι αυτοί δεν μπορούν να ζουν και να αναπνέουν εκτός πατριαρχίας.

Καιρό βλέπουμε αυτό το meme να επανέρχεται σε φεμινιστικές σελίδες, από αντιφεμινιστές που προσπαθούν να μας πείσουν ότι τα πρότυπα ομορφιάς δεν βαραίνουν μόνο τις γυναίκες και γι αυτό δεν έχουμε δικαίωμα να εξεγειρόμαστε εναντίον τους. Φυσικά όπως κάθε φορά οι αντιφεμινιστές δε θέλουν απλά να μας πείσουν ότι δεν τίθεται θέμα αλλά και ότι για τους άντρες το ζήτημα είναι σοβαρότερο. Αφού όμως αυτοί δεν παραπονιούνται γιατί να παραπονιόμαστε εμείς? Ας το βουλώσουμε όπως αυτοί που υποφέρουν σιωπηλά και κάνουν την καρδιά τους πέτρα ως σωστοί άντρες. Ας μιλήσουμε λοιπόν για τα πρότυπα ομορφιάς των αντρών και γιατί ο He-Man δεν αποτελεί το ίδιο σύμβολο καταπίεσης με την Barbie.

Πρώτον ο He-Man είναι ένας υπερ-ήρωας και ως τέτοιος είναι αναμενόμενο η μυϊκή του δύναμη να υπερτονίζεται. Η Barbie εκπροσωπεί μια καθημερινή γυναίκα –τη Barbie δασκάλα, τη Barbie νοσοκόμα, τη Barbie σύζυγο και μητέρα. Αυτό μας δίνει ένα σημάδι για το πώς λειτουργούν τα πρότυπα ομορφιάς για τα δύο φύλα γενικότερα. Οι γυναίκες απαιτείται να είναι όμορφες και αδύνατες Ο,ΤΙ ρόλο και να έχουν στη ζωή. Η μη εμφανίσιμη γυναίκα γενικά ενοχλεί. Κι ενώ υπάρχουν πρότυπα ομορφιάς και για τους άντρες, η κοινωνία δεν τους λέει ότι το να είναι όμορφοι είναι το πιο σημαντικό τους καθήκον. Η κοινωνία τους λέει ότι το να είναι αστείοι, έξυπνοι, πλούσιοι, πετυχημένοι, γοητευτικοί, ενδιαφέροντες είναι εξίσου σημαντικά και θα τους επιβραβεύσει και γι αυτά με γυναικείο θαυμασμό και κατακτήσεις.

Για να έχουμε μία πραγματική εικόνα του μηνύματος που δίνει στα δύο φύλα η κοινωνία σχετικά με τη σημασία της εμφάνισης, αρκεί να στραφούμε στον χώρο της show-business, του κατεξοχήν χώρου που παράγει και διαδίδει πρότυπα θηλυκότητας και αρρενωπότητας. Οι άντρες μπορούν να κοιτάξουν τον κόσμο του Hollywood χωρίς να δυσκολευτούν τόσο να βρουν κάποιον να ταυτιστούν. Οι άντρες εκπροσωπούνται στο Hollywood ανεξαρτήτως εμφάνισης, βάρους και ηλικίας (αν και υπάρχουν αποκλεισμοί όσον αφορά τη φυλή, την σεξουαλικότητα, την αναπηρία). Μπορεί το πρότυπο του γυναικοκατακτητή να είναι συνήθως (αλλά όχι πάντα) ένας εμφανίσιμος άντρας, υπάρχει όμως ποικιλία στα είδη των ηρώων και πρωταγωνιστών με τρόπο που οι άντρες αντιλαμβάνονται ως πλήρως αποδεκτό να έχουν κοιλιά, ρυτίδες, λευκές τρίχες.

Ας σκεφτούμε πρόσφατες ταινίες όπως το Blade Runner, to Thor, το Death of Stalin. Από την επιστημονική φαντασία και τη δράση ως την κωμωδία οι άντρες ακόμα κι αν δεν είναι ο Chris Hemsworth ή ο Ryan Gosling μπορούν να μοιάζουν στον Tom Hiddleston, τον Harrison Ford, τον Antony Hopkins, τον Steve Buscemi. Αντιθέτως, υπάρχει ΜΟΝΟ ένας σωστός τρόπος για να είσαι γυναίκα κι αυτός είναι : νέα, όμορφη και αδύνατη. ΟΛΕΣ οι γυναίκες στις παραπάνω ταινίες αλλά και στην συντριπτική πλειοψηφία των ταινιών είναι όμορφες με την συμβατική έννοια. Στον κόσμο του Blade Runner φαντάζει αδιανόητο να μπει κάποιος στον κόπο να φτιάξει θηλυκή ρέπλικα χωρίς να είναι αφάνταστα εμφανίσιμη και σέξι, κάτι που σε καμία περίπτωση δεν ισχύει για τις αρσενικές ρέπλικες οι οποίες αντιπροσωπεύονταν από άντρες ηλικιωμένους και όχι παραδοσιακά εμφανίσιμους.

Στο Hollywood, οι γυναίκες που δεν συμμορφώνονται στα πρότυπα ομορφιάς είτε απλά δεν υπάρχουν,είτε παίζουν αυτόν ακριβώς τον ρόλο: της άσχημης –όπως πχ στην περίπτωση της Amy του Big Bang Theory που όλος της ο ρόλος περιστρέφεται ακριβώς γύρω από το πόσο μη σεξουαλικά ποθητή είναι. Σε αντίθεση φυσικά με τους συμπρωταγωνιστές της που, αν και δεν πληρούν τα κριτήρια της αντρικής ομορφιάς, επιβραβεύονται πάντα με γυναίκες που θεωρούνται πολύ πιο εμφανίσιμες από τους ίδιους επειδή αυτοί είναι αστείοι, έξυπνοι και γλυκούληδες. Ας προσθέσουμε πως οι γυναίκες ηθοποιοί έχουν συνήθως ημερομηνία λήξης γύρω στα 40 και μετά εξαφανίζονται από τη σκηνή υπό μυστηριώδεις συνθήκες -ή απλά παίζουν τις μητέρες των νεαρών πρωταγωνιστριών.

Συνοψίζοντας λοιπόν: οι γυναίκες θα πρέπει να είναι όμορφες ακόμα και για να παίξουν τις κομπάρσες. Και στην πραγματική ζωή όμως απαιτούμε να είναι όμορφες ακόμα και για τους ρόλους της σερβιτόρας, της πωλήτριας ή της απλής περαστικής στο δρόμο. Οι άντρες αν δεν είναι συμβατικά εμφανίσιμοι έχουν πολλές εναλλακτικές επιλογές στη ζωή τους για να μην τους κάνει η κοινωνία να νιώσουν ως άχρηστη σπατάλη οξυγόνου. Γι αυτό λοιπόν δε θα πρέπει να συγκρίνουμε τα πρότυπα αντρικής και γυναικείας ομορφιάς αλλά μάλλον το πόσο σημαντική θεωρείται η συμμόρφωση με αυτά για το κάθε φύλο.

Στην συνέντευξη του γνωστού ψυχολόγου Ματθαίου Γιωσαφάτ στον Φιλελεύθερο βλέπουμε πώς μεγάλο μέρος της ψυχολογίας σήμερα συνίσταται στο αναμάσημα έμφυλων στερεοτύπων, μισογυνικών κλισέ και «λαϊκής σοφίας» με τρόπο που συντηρεί το υπάρχον σύστημα χωρίς να του ασκεί καμία κριτική. Η γοητεία της pop ψυχολογίας άλλωστε έγκειται συχνά στο ότι προσδίδει αληθοφάνεια και επιστημοσύνη σε πράγματα που η κοινωνία ούτως ή άλλως πιστεύει -ίσως καταλληλότερη θα ήταν η λέξη «truthiness» που εισήγαγε ο Colbert για να περιγράψει αντιλήψεις που έχουν την αίσθηση της αλήθειας χωρίς να είναι απαραίτητα αληθινές ή να επιβεβαιώνονται από τα γεγονότα.

Ο Κος Γιωσαφάτ καταρχάς μας πληροφορεί πως οι γυναίκες έχουν μερίδιο ευθύνης στην χρεοκοπία του ελληνικού κράτους γιατί φυσικά οι γυναίκες είναι πάντα η πηγή όλων των κακών σε κάθε εποχή. Η αποτυχία του να λάβει υπόψη του τις σχέσεις εξουσίας δεν είναι εμφανής μόνο στην απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στο παγκόσμια καπιταλιστικό σύστημα που αναπόφευκτα δημιουργεί κρίσεις αλλά και στην αποτυχία του ακόμα και να λάβει υπόψη τον ρόλο της γυναίκας στην πατριαρχία. Μιλώντας για τις «γυναίκες της παλιάς εποχής» (το οποίο προφανως αποτελεί ευφημισμό  για τις γυναίκες που είχαν ακόμα λιγότερα δικαιώματα και βίωναν ακόμα μεγαλύτερη καταπίεση από τώρα) αλλά και τις σημερινές, ξεχνάει πολύ βολικά να αναφέρει ΓΙΑΤΙ οι γυναίκες δεν αυτοπραγματώνονται με άλλους τρόπους -παρόλο που ΠΑΝΤΑ συμμετείχαν στην εργασία, γεγονός που η πατριαρχία έχει αποσιωπήσει. Η απάντηση είναι φυσικά η ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑ που καταξιώνει την γυναίκα μόνο ως μάνα. Αυτό όμως θα μετέθετε την ευθύνη από τις γυναίκες σε ένα καταπιεστικό σύστημα που επέβαλε σε αυτές την ανατροφή των παιδιών και τις κατηγόρεί για οποιαδήποτε αποτυχία του συστήματος που οι ίδιες στην καλύτερη αναπαράγουν. Φυσικά ο  Γιωσαφάτ κάνει αυτή την μανούβρα για να καταλήξει στην χρήση της λέξης «προστατευτισμός» γιατί η λέξη αυτή δημιουργεί συνειρμούς με τον σοσιαλισμό και στην νεοφιλελεύθερη ρητορική είναι αυτός που δήθεν αποτρέπει την ανάπτυξη μιας εύρωστης ανταγωνιστικής επιχείρησης.

Σε επόμενη ερώτηση ο Γιωσαφάτ καταφέρνει πάλι να κατηγορήσει εμμέσως τις γυναίκες υπονοώντας πως αν αυτές έκαναν ευκολότερο στους άντρες να συνάψουν μία σχέση, αυτοί δεν θα αναγκάζονταν να στρέφονται σε ανόητες ιδέες όπως ο σοσιαλισμός και έχοντας την γυναίκα στο σπίτι να τους πλένει τα σώβρακα και να τους ικανοποιεί σεξουαλικά, θα μπορούσαν να αφοσιωθούν απερίσπαστοι στην μετατροπή τους σε υπάκουα και παραγωγικά πιόνια του καπιταλισμού -το μικροαστικό όνειρο κάθε άντρα. Και πάλι όμως είναι εμφανής η αδυναμία του να δει πέρα από τα στενά όρια της ψυχολογίας , κατανοώντας τις ευρύτερες σχέσεις εξουσίας  που περικλείει ο καπιταλισμός αλλά και των αντιστάσεων που αναπόφευκτα δημιουργούνται, ενώ ταυτόχρονα φαίνεται να θεωρεί τους άντρες ως τα μοναδικά πολιτικά υποκείμενα. Οι ΆΝΤΡΕΣ είναι αυτοί που στρέφονται στον σοσιαλισμό επειδή δεν γαμάνε, οι γυναίκες προφανώς δεν ασχολούνται με την πολιτική, μάλλον επειδή μοναδικό κανάλι αυτοπραγμάτωσης τους θα παραμένει η ανατροφή των γιών τους.

Ο Γιωσαφάτ καταφέρνει να γελοιοποιήσει όχι μόνο τον εαυτό του, αλλά και την ψυχολογία δείχνοντας πώς μία επιστήμη που έχει σκοπό να βοηθήσει το άτομο να φτάσει στην αυτοπραγμάτωση του μετατρέπεται σε μια βαλβίδα ασφαλείας που αναγκάζει το άτομο να προσαρμοστεί στις κυρίαρχες ιδεολογίες  στερώντας του κάθε επαναστατικό πνεύμα.

~Hürrfem Sultan