Όταν ο Μπογδάνος παρουσίασε τον Mikeius το 2014 στο ελληνικό τηλεοπτικό κοινό, τον αποκάλεσε, μεταξύ άλλων, τον «άνθρωπο που έρχεται απ’ το μέλλον». Αυτή η ιδέα φάνταζε τότε πολύ αληθινή για όλους και όλες εμάς που παρακολουθούσαμε το ΜΠΡΑΦ φανατικά και μαζευόμασταν γύρω από τους υπολογιστές μας ευλαβικά όταν έβγαινε ένα καινούριο επεισόδιο. Άλλωστε, μέσα από το ΜΠΡΑΦ, ο Mikeius κατάφερε να καθιερωθεί ως η επιτομή του ορθολογισμού και της αντικειμενικότητας που, με σύμμαχο την Επιστήμη, μπορούσε να κολλήσει τους αντιπάλους του στον τοίχο με τα επιχειρήματά του. Ο ορθολογισμός και η επιστήμη όμως δεν είναι καινούριες έννοιες, σίγουρα όχι φουτουριστικές ιδέες, απεναντίας ήταν αγαπημένα themes της εποχής του Διαφωτισμού, και έχουν έκτοτε δεχθεί έντονη κριτική.

Όταν λοιπόν βγήκε το ΜΠΡΑΦ, ήταν cool. Ήταν edgy. Το να το παρακολουθείς και να συμφωνείς μαζί του σε καθιστούσε αυτόματα cool και προχώ, και αυτό δεν αποτελεί έκπληξη όταν η κεντρική θεματολογία των επεισοδίων περιστρεφόταν γύρω από τη νοσταλγία των 90s και τη nerd κουλτούρα, έχοντας για επικάλυψη βιτριολικό, ευφάνταστο χιούμορ και βωμολοχία σε κάθε δεύτερη λέξη μιας πρότασης. Το ΜΠΡΑΦ βέβαια είχε πολλά «αντί» να παραθέσει∙ κατά της λογοκρισίας, κατά του new age και των ωροσκοπίων, κατά των «φανατικών ισλαμιστών», κατά του εντέχνου, των τζιβάτων και των χίπιδων, των γυναικών, των αντρών (όχι ιδιαίτερα), της ελληνικής τηλεόρασης, των φιλόζωων, απ’ όλα είχε ο μπαξές, όμως για κάποιον που ισχυρίζεται ότι δεν διαθέτει κάποια ιδεολογία, το αφήγημά του παραείναι συντηρητικό.

Ο Mikeius ήταν τότε για όλ@ εμάς αυτό που είναι τώρα ο Ben Shapiro για τους δικούς του ακολούθους: κάποιος που μπορεί να σε ΔΙΑΛΥΣΕΙ σε ένα debate μαζί του με facts and logic, the cool kids’ philosopher/thinker. Και δεν θα το κρύψω, η αίσθηση του να ακολουθείς κάποιον που σε κάνει να αισθάνεσαι έξυπν@ by association, απλώς και μόνο επειδή σου αρέσουν τα βίντεό του, είναι φανταστική. Γιατί όχι μόνο αισθανόμασταν έξυπν@, αλλά και ανώτερ@ από όλα εκείνα εις βάρος των οποίων καταφερόταν.

Επιπλέον, ο Μιχάλης κατάφερε να σμιλεύσει την καλύτερη ασπίδα απέναντι σε κάθε κριτική, παρουσιάζοντας κάθε μισογύνικη άποψή του ως απλή μισανθρωπιά ή κάφρικο, αντρικό χιούμορ, με αποτέλεσμα να είναι παντελώς foolproof και να φταις εσύ αν έχεις οποιαδήποτε ένσταση με τα λεγόμενά του, είτε επειδή εσύ δεν κατάλαβες το αστείο, είτε επειδή εσύ είσαι υπερβολικά «γυναικωτ@» και υπερευαίσθητ@ πολιτικορθακικό snowflake.

Οπότε το hot take της ημέρας είναι το εξής: δεν μας απογοήτευσε τώρα ο Mikeius, επειδή χλεύασε το γνωστό πλέον σε όλ@ περιστατικό αστυνομικής βίας, ήταν ανέκαθεν ένας άθλιος μισογύνης που δεν έχανε καμία ευκαιρία να χλευάσει τις γυναίκες και κάθε τι γυναικείο, να το μειώσει και να το καταστήσει υποδεέστερο σε σχέση με τους άντρες και τα αντρικά ενδιαφέροντα. Πίσω από τον υποτιθέμενο προοδευτισμό του πάντοτε ενυπήρχε κόμπλεξ και συντηρητικότητα, δεν έγινε ξαφνικά προβληματικός.

Σε έναν κόσμο που ο μισογυνισμός είναι το default, η συνειδητοποίηση της προβληματικότητας του ΜΠΡΑΦ, αλλά και του γεγονότος ότι μέσω του χιούμορ και της ποπ κουλτούρας κανονικοποιούνται τοξικές απόψεις και συμπεριφορές, δεν γίνεται εν μια νυκτί. Το να μπορούμε να εντοπίζουμε και να αναλύουμε την καταπίεση οποιασδήποτε μορφής είναι κάτι που μαθαίνεται, είναι κάτι που όλ@ μας μπορούμε να κάνουμε. Το 2012 δεν μου είχε περάσει καν από το μυαλό ότι ο χυδαίος και βαθιά υποτιμητικός λόγος του Μιχάλη κατά, μεταξύ πολλών άλλων, των γυναικών (οι οποίες btw δεν είναι απλώς μια κοινωνική ομάδα, είναι ο μισός πληθυσμός του πλανήτη) είναι κάτι κακό, απεναντίας παγίωσε και ισχυροποίησε στο μυαλό μου όλες τις πατριαρχικές αντιλήψεις που είχα με τα χρόνια απορροφήσει από την οικογένεια, το σχολείο και τους φίλους μου, γιατί όχι απλώς αυτές επαναλαμβάνονταν, αλλά προερχόντουσαν πλέον από τον τότε πιο cool άνθρωπο του ελληνικού ίντερνετ.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά πόσο άσχημα ένιωθα όταν παρακολουθούσα το βίντεό του για το έντεχνο τραγούδι, για το οποίο, αφού πρώτα «αποδόμησε» χαρακτηρίζοντάς το εύκολο και ψευτοκουλτουριάρικο, απέδωσε την επιτυχία του «στις χοντρές, άσχημες, απελπισμένες και αυτοκτονικές πατώλες», καθώς σύμφωνα με το Μιχάλη οι «ωραίες» (καλά το μαντέψατε, δεν ήταν αυτή η λέξη που χρησιμοποίησε) γυναίκες, οι σεξουαλικά ενεργές, ακούνε σκυλάδικα (;). Μετά συνέχισε υποστηρίζοντας ότι οι «κανονικοί» άντρες δεν ακούνε σοβαρά έντεχνο οι φουκαράδες, αλλά «για να μη γκρινιάζει η γκόμενα», ενώ στους μόνους άντρες που αρέσει είναι στους [ομοφοβικός χαρακτηρισμός αναφερόμενος στους γκέι άντρες] και στις λεσβίες.

Μην έχοντας διαφορετικές προσλαμβάνουσες, κι επειδή μου άρεσε το έντεχνο, αυτό το βίντεο με έβαλε στην εσωτερική διαδικασία να προσπαθώ να αποδείξω ότι δεν είμαι ελέφαντας, ότι δεν είμαι σαν αυτές τις άσχημες ψευτοκουλτουριάρες που δεν τις θέλει κανείς, λες και η ανδρική έγκριση και αποδοχή είναι κάποιο πολυπόθητο τρόπαιο, ενώ δεν καταλάβαινα ότι το μόνο που έκανε ο Μιχάλης είναι να δαιμονοποιεί οτιδήποτε ενδιαφέρει κυρίως τις γυναίκες ή έχει τις γυναίκες ως target group του, υπενθυμίζοντάς μας πως είναι κάτι σαφώς κατώτερο, αφού κανένας «κανονικός» άντρας δεν ασχολείται μαζί του. Τότε που η γνώμη αυτού του τύπου είχε για μένα αξία, δεν ήθελα να κατηγοριοποιηθώ μαζί με αυτές τις Άλλες τις «ανέραστες, χοντρές λεσβίες», με αποτέλεσμα να εσωτερικεύσω ακόμη περισσότερο αυτό και τόσα άλλα μισογύνικα, ομοφοβικά και χοντροφοβικά σχόλια που δεν παρέλειπε να ξερνάει στις οθόνες μας, και να προσπαθώ να διαχωρίσω τη θέση μου από όσες «κατηγορίες» γυναικών έριχνε στο πυρ το εξώτερο, λες και είχαμε κάποιο χωράφι να χωρίσουμε.

Κοντολογίς, ήταν η επαφή μου με τη φεμινιστική ανάλυση που άνοιξε το δρόμο για μια εντελώς διαφορετική ανάγνωση όσων μέχρι τώρα δεν είχα καν σκεφτεί να αμφισβητήσω. Ήταν για μένα μια διαδικασία αρκετά αργή κι επίπονη, γιατί έπρεπε αφ’ ενός να ξεμάθω πολλά απ’ όσα θεωρούσα ως τότε δεδομένα και αφ’ ετέρου να παραδεχτώ στην εαυτή μου πόσο λάθος ήμουν, πως ίσως έχω βλάψει ή πληγώσει συνανθρώπους μου εκφράζοντας προβληματικές απόψεις, πως έχω δεθεί συναισθηματικά με βιβλία, ταινίες, δίσκους, ακόμη και ανθρώπους από τα οποία ίσως πρέπει πλέον να αποστασιοποιηθώ γιατί πια δεν με εκφράζουν ή διαφωνώ κατηγορηματικά μαζί τους. Η αλλαγή όμως επήλθε, μια ανάρτηση, ένα άρθρο, ένα σχόλιο τη φορά, αυτή είναι άλλωστε η απρόβλεπτη δύναμη του να μη σταματάμε ποτέ να μιλάμε για όλα όσα βρίσκουμε λάθος, καταπιεστικά, τοξικά και άδικα ακόμη κι αν είμαστε αυτ@ που θα χαλάσουν τη διάθεση σε μια παρέα ή θα τη σπάσουν σε κάποιο φίλο. Οι λέξεις είναι σπόροι που ανθίζουν ακόμη κι εκεί που δεν το περιμένουμε.

Το γούστο μας μπορεί να αλλάξει, δεν είναι ντροπή να παραδεχόμαστε ότι κάποτε μας άρεσαν προβληματικές σειρές, ταινίες, stand up κωμικοί, μουσικοί κλπ. Το να υπερασπιζόμαστε όμως με θέρμη ανθρώπους που ακόμη και τώρα προωθούν τοξικές ιδέες στο όνομα της ελευθερίας της έκφρασης στην τέχνη, και που χαρακτηρίζουν οποιονδήποτε αντίλογο «λογοκρισία της πολιτικής ορθότητας» απλώς επειδή εκείνοι δεν μπορούν πια να ξερνάνε τον οχετό τους χωρίς αντιδράσεις και συνέπειες, υποδηλώνει περισσότερο μια ενοχικότητα από πλευράς μας, ίσως επειδή είναι δύσκολο να παραδεχτούμε ότι κάποτε αγαπούσαμε και στηρίζαμε κάτι προβληματικό και άρα ότι ήμασταν μέρος του προβλήματος, παρά ότι έχουμε γίνει ξαφνικά Βολταίροι του πληκτρολογίου και προασπιζόμαστε την ελευθερία του λόγου.

Όσο για τον ίδιο το Μιχάλη, έχει πει το εξής για το κίνητρό του να φτιάξει το blog του αλλά και τα ΜΠΡΑΦ: «…υπήρχε αυτή η αναθεματισμένη ψευτοεπαναστιτικοαριστερίλα του πληκτρολογίου και ήθελα να παρέχω μια αντίθετη άποψη του τύπου ‘δεν είναι τόσο χάλια ο κόσμος, ξεκολλάτε’». Δε ζούμε όμως στον ίδιο κόσμο, Μιχάλη μου. Είναι πολύ εύκολο να μη σου φαίνεται «τόσο χάλια» ο κόσμος, όταν εσύ ζεις σε έναν κόσμο προνομίου. Το να είσαι απολιτίκ δεν σε καθιστά «ουδέτερο παρατηρητή», αλλά υποστηρικτή του κυρίαρχου αφηγήματος, αυτού με το οποίο έχουμε όλ@ γαλουχηθεί από την κούνια και μας καταπιέζει ανελλειπώς μέχρι σήμερα. Οπότε thanks, but no thanks, πάρτε την «αντικειμενικότητά» σας και, εμπρός, σε άλλη παραλία.

~Valide Sultan